Trung Quốc phải dừng ngay các hoạt động bất hợp pháp tại vùng biển Việt Nam

Chiều 9-5, Hội Luật gia Việt Nam tổ chức gặp gỡ báo chí và ra “Tuyên bố về việc Trung Quốc hạ đặt giàn khoan trái phép trong vùng biển Việt Nam”. Cùng ngày, nhiều cơ quan, tổ chức cũng đã ra tuyên bố, kịch liệt phản đối các hoạt động bất hợp pháp của Trung Quốc, yêu cầu Trung Quốc rút ngay giàn khoan và các tàu hộ tống ra khỏi khu vực này vô điều kiện.

        Hành động ngang ngược của Trung Quốc
Thay mặt Hội Luật gia Việt Nam, ông Lê Minh Tâm, Phó Chủ tịch hội kiêm Tổng thư ký hội đọc bản tuyên bố ghi rõ: “Ngày 2-5, Trung Quốc đã hạ đặt giàn khoan HD981 tại tọa độ 15029’58” vĩ Bắc - 111012’06” kinh Đông, phía Nam đảo Tri Tôn, sâu vào trong thềm lục địa của Việt Nam 80 hải lý, cách đảo Lý Sơn 119 hải lý, cách bờ biển Việt Nam 130 hải lý để tiến hành khoan thăm dò thềm lục địa của Việt Nam, đồng thời huy động số lượng lớn tàu hộ tống đi cùng, trong đó có cả tàu quân sự. 

Các tàu này đã cố tình đâm va vào các tàu thực thi pháp luật - tàu cảnh sát biển và tàu kiểm ngư của Việt Nam đang hoạt động chấp pháp tại vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam, gây thiệt hại về tài sản và đe dọa nghiêm trọng tính mạng. Khu vực giàn khoan HD981 và các tàu bảo vệ của Trung Quốc hoạt động hoàn toàn nằm trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam theo quy định tại Công ước Liên hiệp quốc (LHQ) về Luật Biển năm 1982.
Tàu Trung Quốc dùng vòi rồng phun nước uy hiếp tàu Việt Nam.
Các việc làm trên của Trung Quốc đã bất chấp luật pháp quốc tế, vi phạm ngang nhiên chủ quyền của Việt Nam, vi phạm nghiêm trọng Công ước của LHQ về Luật Biển năm 1982 (Điều 58, Điều 77) mà chính Trung Quốc là quốc gia thành viên. Hành động này cũng đã đi ngược lại Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở biển Đông (DOC) giữa Trung Quốc và các quốc gia thành viên ASEAN. 

Mặc dù Tuyên bố đã nêu rõ: “Tất cả các bên cam kết kiềm chế thực hiện những hoạt động làm phức tạp hoặc leo thang tranh chấp và ảnh hưởng tới hòa bình và ổn định”, nhưng hành động nêu trên của Trung Quốc rõ ràng là đã làm phức tạp tình hình và gây bất ổn định ở khu vực biển Đông”.

Trong tuyên bố Hội Luật gia Việt Nam cũng nhấn mạnh: Hội Luật gia Việt Nam cực lực phản đối và yêu cầu phía Trung Quốc dừng ngay lập tức các hoạt động bất hợp pháp và rút hết giàn khoan HD981 và các tàu hộ tống ra khỏi vùng biển của Việt Nam, không để tái diễn những hành động tương tự trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam. 

Hội Luật gia Việt Nam kêu gọi giới luật gia các nước trên thế giới có tiếng nói bảo vệ công lý, bảo vệ luật pháp quốc tế, đặc biệt là bảo vệ Công ước của LHQ về Luật Biển năm 1982. Hội Luật gia Việt Nam khẳng định mong muốn thúc đẩy quan hệ hữu nghị, hợp tác truyền thống giữa nhân dân Việt Nam - Trung Quốc nói chung và giữa giới luật gia hai nước nói riêng; đồng thời sẵn sàng làm hết sức mình để góp phần bảo vệ công lý, bảo vệ luật pháp quốc tế, tôn trọng độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia, giữ gìn hòa bình, ổn định và an ninh trong khu vực và trên thế giới.
Ngày 9-5, trả lời phỏng vấn báo chí (ảnh), ông Trần Duy Hải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Biên giới quốc gia (Bộ Ngoại giao) cho biết: Trong cuộc họp báo tại Trung Quốc vào ngày 8-5, phía Trung Quốc tuyên bố chỉ đàm phán trong trường hợp Việt Nam rút tất cả các tàu ra khỏi vùng biển mà Trung Quốc đang tìm cách đặt giàn khoan HD981. Trong cuộc họp báo đó, các phóng viên đã đưa ra một số câu hỏi liên quan đến việc này, nhưng quan chức Trung Quốc không trả lời được và qua đó thể hiện sự không nghiêm túc, họ không có được những bằng chứng, hình ảnh cụ thể. Chúng tôi khẳng định rằng Trung Quốc không thể có các hình ảnh đó. Bởi vì, tàu Việt Nam có mặt tại đây hoàn toàn là tàu dân sự và không có hành vi gây sự với tàu Trung Quốc, chính các tàu Trung Quốc đã chủ động có những hành động gây hấn với tàu Việt Nam. 

Trong cuộc họp báo quốc tế của Bộ Ngoại giao vừa qua, chúng tôi đã đưa ra rất nhiều hình ảnh cụ thể để chứng minh cho những hành động ngang ngược của Trung Quốc trong vụ việc này.
        Việt Nam có đầy đủ cơ sở pháp lý để kiện
Ngay sau tuyên bố, Hội Luật gia Việt Nam đã làm sáng tỏ nhiều câu hỏi của báo giới, thể hiện rõ quan điểm của hội xung quanh hành động bất hợp pháp của Trung Quốc vừa qua. 

Luật sư Trần Công Trục, nguyên Trưởng ban Biên giới Chính phủ cho biết: Công ước của LHQ về Luật Biển năm 1982 đã đề ra chế tài, thủ tục, chế định để các bên có thể đưa vấn đề lên cơ quan tài phán quốc tế về luật biển. Việt Nam hoàn toàn có thể làm điều đó. Philippines đã làm, họ đã có hồ sơ rất đầy đủ kiện lên Hội đồng trọng tài. Hội đồng đã được thành lập với 5 thành viên. Việc làm trên đã nhận được sự ủng hộ của các quốc gia trong khu vực. Việc làm của Trung Quốc tương tự như đã làm với Philippines, nên Việt Nam là thành viên, Việt Nam hoàn toàn có thể làm điều chính đáng, một biện pháp hòa bình, đó là kiện Trung Quốc ra tòa. 
Tàu Việt Nam bị tàu Trung Quốc gây hư hại trên vùng biển thuộc đặc quyền kinh tế của Việt Nam.
Ông Trần Công Trục cho biết thêm về nguyên tắc, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh đã nói, Việt Nam sẵn sàng áp dụng tất cả các biện pháp hòa bình để giải quyết tranh chấp. Theo tôi, các cơ quan chức năng Việt Nam đã chuẩn bị rồi, chuẩn bị rất lâu rồi, giờ nên hoàn thiện thêm. Ta không nên sốt ruột. Việc này không thể nói là làm ngay. Dù ta có đủ chứng cứ cần thiết, nhưng đã làm cần phải chắc phần thắng, đề phòng tất cả khả năng. Ngay cả lực lượng luật sư cũng phải sẵn sàng. Hiện nay, thế mạnh của Việt Nam là lẽ phải và pháp lý.

Trước câu hỏi khả năng thắng kiện của Việt Nam khi đưa vụ việc ra tòa, ông Trần Công Trục cho biết: “Nói thật khách quan, với tư cách người nghiên cứu nhiều năm, tôi cho rằng nếu ta đưa vụ kiện lên các cơ quan quốc tế, chắc chắn Việt Nam sẽ thắng. Vì Việt Nam có đầy đủ căn cứ pháp lý, cơ sở để kiện. Tuy nhiên, kiện lên cơ quan tài phán có cả một quá trình với các thủ tục. Khi kiện ra tòa, tôi cho rằng có những vấn đề không chỉ ở pháp lý, chân lý, mà còn thái độ của ủy viên tham gia hội đồng xét xử. Nên ta phải chuẩn bị rất nhiều biện pháp để tiếng nói chân lý được thành hiện thực. Philippines kiện cách đây đã lâu, nhưng giờ vẫn trong giai đoạn thụ lý… Song, ít nhất nếu kiện, thì chúng ta có thể nói với thế giới là Việt Nam có niềm tin đối với chân lý”.

Bày tỏ quan điểm về việc phía Trung Quốc có tuyên bố Việt Nam rút tàu mới đàm phán, ông Trần Công Trục khẳng định: “Không có lý gì mà Việt Nam phải rút tàu trước khi ngồi vào đàm phán. Vị trí giàn khoan HD981 nằm sâu trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, không dính dáng gì đến vùng gọi là vùng chồng lấn, vùng thuộc hòn đảo mà họ chiếm của Việt Nam. Vùng này hoàn toàn của Việt Nam nên lực lượng chức năng của Việt Nam hoạt động thực thi luật pháp là bình thường. Ta rất kiên trì, kiềm chế, nhưng không phải bằng bất cứ giá nào”.
        Ngư dân Việt Nam vẫn bám biển
Chiều tối 9-5, tại Hà Nội, Cục Kiểm ngư (Bộ NN-PTNT) đã tổ chức cuộc họp báo để phản đối hành động sai trái của Trung Quốc khi đưa giàn khoan HD981 vào đặt trái phép trong vùng biển của Việt Nam, vi phạm trắng trợn chủ quyền của Việt Nam, đồng thời gây sức ép đối với các tàu làm nhiệm vụ của Việt Nam trên biển Đông. 

Ông Nguyễn Văn Trung, Phó Cục trưởng Cục Kiểm ngư cho biết, đến ngày 9-5, sức khỏe của 6 kiểm ngư viên bị thương do tàu Trung Quốc phun vòi rồng và đâm vào tàu của lực lượng kiểm ngư Việt Nam đã bình phục và có thể làm các công việc bình thường trên tàu. Hiện vẫn chưa phát sinh thêm kiểm ngư viên bị thương tích. Trước diễn biến của sự việc trong những ngày qua, Bộ NN-PTNT đã chỉ đạo Cục Kiểm ngư cùng UBND các tỉnh và sở NN-PTNT các tỉnh, thành phố thông báo về tình hình và động viên bà con ngư dân tiếp tục hăng hái tham gia thi đua phát triển sản xuất. Bởi hiện nay đang là thời điểm chính vụ cá Nam nên thủy hải sản xuất hiện nhiều trên biển, sản lượng dồi dào. 

Cục Kiểm ngư cũng khuyến cáo bà con ngư dân khi ra biển đánh bắt cá nên đi theo từng tổ đội sản xuất trên biển để hỗ trợ nhau cùng sản xuất. Ông Nguyễn Văn Trung nhấn mạnh: “Bà con ngư dân yên tâm sản xuất vì phía sau đã có lực lượng kiểm ngư sẵn sàng hỗ trợ trên biển khi cần thiết”.

Cũng theo ông Nguyễn Văn Trung, hiện nay bà con ngư dân vẫn đang kiên cường bám biển, tích cực sản xuất để không ảnh hưởng đến năng suất, sản lượng thu hoạch, ngay cả ở những ngư trường xa như khu vực quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa. Số lượng các tàu cá ra khơi thời điểm hiện nay tăng so với dịp nghỉ lễ 30-4 và 1-5. 

Sáng 9-5, đông đảo đoàn viên của Nghiệp đoàn Nghề cá Lý Sơn (Quảng Ngãi) đã tổ chức buổi sinh hoạt thường kỳ trao đổi kinh nghiệm, sản lượng đánh bắt… tại Hội trường Trung tâm văn hóa thể thao huyện Lý Sơn. Nhiều ngư dân phản ảnh từ ngày Trung Quốc đặt giàn khoan cách đảo Lý Sơn chỉ 119 hải lý, dùng vòi rồng xịt nước, đánh đuổi khiến việc khai thác của ngư dân khó khăn. 

Tại buổi sinh hoạt, Nghiệp đoàn Nghề cá Lý Sơn đã ra thông báo yêu cầu Trung Quốc ngay lập tức dừng các hành động bất hợp pháp và rút giàn khoan HD981 cùng lực lượng tàu bè ra khỏi vùng biển Việt Nam. Đồng thời kêu gọi bà con ngư dân tiếp tục phát huy truyền thống của hùng binh Đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc hải (Trường Sa) kiên định bám sát ngư trường để tiếp tục khai thác, đánh bắt hải sản, bảo vệ ngư trường truyền thống, góp phần cùng đồng bào cả nước bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc Việt Nam.

Ngày 9-5, Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Cao Đức Phát đã có thư động viên, thăm hỏi các đồng chí thuộc Chi đội Kiểm ngư số 3, Vùng II thuộc lực lượng Kiểm ngư Việt Nam đã dũng cảm, kiên cường bám biển trong những ngày qua. Đồng thời, Bộ NN-PTNT tổ chức tặng 140 triệu đồng cho các tàu kiểm ngư bị thiệt hại và 2 triệu đồng cho mỗi cán bộ kiểm ngư bị thương trong vụ việc vừa qua.
Theo kế hoạch, trong ngày hôm nay 10-5, đoàn công tác của Bộ NN-PTNT cùng Hội Nghề cá Việt Nam sẽ trực tiếp đến thăm hỏi, tặng quà cho các cán bộ thuộc lực lượng kiểm ngư ở Chi đội Kiểm ngư số 3, Vùng II.
* Chiều 9-5, Thiếu tướng Nguyễn Quang Đạm, Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam cho biết: So với những ngày trước, tình hình khu vực Trung Quốc hạ đặt giàn khoan HD981 trái phép trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam vẫn diễn biến phức tạp. Đến thời điểm chiều 9-5, Trung Quốc đã sử dụng 79 tàu bảo vệ khu vực giàn khoan; trong đó có 3 tàu quân sự (1 tàu hộ vệ tên lửa 534, 2 tàu tuần tiễu tấn công nhanh 752, 753), 39 tàu chấp pháp, 14 tàu vận tải, 6 tàu dịch vụ dầu khí... Ngoài ra, Trung Quốc còn điều hàng chục tốp máy bay hoạt động trên khu vực. 

Qua theo dõi cho thấy, hành động của phía Trung Quốc rất chủ động, chuẩn bị phương án rất kỹ. Các tàu Trung Quốc rất hung hăng, ngang ngược và chủ động va chạm vào các tàu thực thi pháp luật trên biển của Việt Nam; gây những thiệt hại đối với lực lượng chấp pháp, lực lượng thực thi pháp luật của Việt Nam, nhất là đối với lực lượng kiểm ngư và Cảnh sát biển Việt Nam.
Mặt khác, sự hung hăng của Trung Quốc còn thể hiện việc đưa tàu quân sự vào giải quyết những vấn đề hành chính trên biển và ngăn cản trái phép các tàu thực thi pháp luật của Việt Nam. Đặc biệt, các tàu Trung Quốc đã chủ động đâm thẳng vào những tàu thực thi pháp luật của Việt Nam cũng như việc dùng vòi rồng có công suất lớn phun nước làm hư hỏng các trang thiết bị trên các tàu của Việt Nam và gây thương tích cho kiểm ngư viên Việt Nam. 

Cũng theo Thiếu tướng Nguyễn Quang Đạm, những hành động hung hăng từ phía Trung Quốc trong mấy ngày qua là một vụ việc nghiêm trọng nhất trong những năm gần đây về vi phạm chủ quyền thềm lục địa của Việt Nam. Trước sự việc này, lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam đã thực hiện nhiều biện pháp phù hợp để bảo vệ chủ quyền Việt Nam trên biển, luôn vững lòng và quyết tâm bảo vệ vững chắc chủ quyền của Việt Nam trên biển.

* Ngày 9-5, ông Ngô Thường San, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam (VPA) đã thay mặt hội ra tuyên bố khẳng định, việc CNOOC tiến hành khoan và tác nghiệp tại vị trí thuộc lô dầu khí 143 trên vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý và thềm lục địa của Việt Nam là hành động bất hợp pháp, trái với Công ước Liên hiệp quốc về Luật Biển năm 1982; vi phạm nghiêm trọng quyền chủ quyền, quyền tài phán và lợi ích quốc gia của Việt Nam, làm phức tạp thêm tình hình và gây căng thẳng ở biển Đông; đi ngược lại tinh thần hợp tác giữa Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam (PVN) và CNOOC, trái với thông lệ hoạt động dầu khí quốc tế, gây phương hại đến lòng tin cũng như phương châm hợp tác hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam và Trung Quốc. 

VPA cũng yêu cầu CNOOC dừng ngay lập tức các hoạt động bất hợp pháp và rút giàn khoan HD981 ra khỏi vùng biển của Việt Nam.

* Chiều 9-5, ông Lê Phú Nguyện, Chánh Văn phòng UBND huyện Hoàng Sa (Đà Nẵng), cho biết ông Võ Công Chánh, Chủ tịch UBND huyện đảo Hoàng Sa chính thức lên tiếng về việc Trung Quốc đưa giàn khoan HD981 vi phạm lãnh hải Việt Nam.
Theo đó, ông Võ Công Chánh khẳng định: “Là cơ quan hành chính địa phương được Nhà nước giao quản lý huyện đảo Hoàng Sa, chúng tôi cực lực phản đối phía Trung Quốc đã vi phạm luật pháp quốc tế; vi phạm các nguyên tắc và thỏa thuận giải quyết vấn đề trên biển; làm xấu đi quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa hai nước Việt Nam - Trung Quốc và các địa phương của hai bên. Đồng thời yêu cầu Trung Quốc rút ngay giàn khoan HD981 và các tàu ra khỏi vùng biển của Việt Nam; giải quyết mọi mâu thuẫn, tranh chấp thông qua đàm phán hòa bình”. 

* Trong ngày 9-5, Hội Nghề cá Việt Nam đã kịch liệt phản đối hành động ngang ngược, thô bạo của phía Trung Quốc và tuyên bố: Yêu cầu phía Trung Quốc rút ngay và rút hết giàn khoan và tàu hộ tống ra khỏi khu vực này vô điều kiện và cùng phía Việt Nam đàm phán xử lý bất đồng, chấm dứt các hành động tương tự. Hội Nghề cá Việt Nam, ngư dân Việt Nam nói riêng và toàn thể nhân dân Việt Nam luôn mong muốn duy trì phát triển hòa bình và tình hữu nghị Việt Nam - Trung Quốc, vì lợi ích cơ bản, lâu dài của nhân dân hai nước, vì hòa bình, ổn định và phát triển thịnh vượng của khu vực và thế giới.
*****
Tàu Trung Quốc lại đâm tàu cá Việt Nam
Ngày 9-5, ông Lê Khuân, Phó Chủ tịch Nghiệp đoàn nghề cá xã An Vĩnh, huyện Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, cho biết: Ngày 29-4, ông cùng 16 ngư dân rời cảng Lý Sơn hướng thẳng ra Hoàng Sa đánh bắt hải sản. Đến sáng 7-5, khi tàu đang đánh bắt, cách đảo Linh Côn (thuộc quần đảo Hoàng Sa, TP Đà Nẵng) khoảng 15 hải lý về phía Nam, cách vị trí Trung Quốc đặt giàn khoan dầu HD981 trái phép trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam khoảng 70 hải lý về phía Đông, bỗng xuất hiện tàu chiến của Trung Quốc. 

Ngay khi gặp tàu cá của ông Lộc, tàu chiến của Trung Quốc đã bắn đạn pháo sáng cảnh báo và yêu cầu tàu của ông Lộc phải dừng lại. Lúc đó, tàu cá của ông Lộc phải chạy vòng vèo nhằm né tránh tàu chiến. Tuy nhiên, tàu chiến của Trung Quốc vẫn áp sát tàu cá; lính trên tàu dùng các vật nặng như búa, ốc, bù-lông lớn ném vào tàu cá của ông Lộc, khiến kính của tàu bị vỡ. Sau gần 4 giờ đuổi bắt tàu của ông Lộc không thành công, tàu chiến của Trung Quốc mới báo cho một tàu khác, tàu ngư chính của Trung Quốc đến tiếp sức. Sau đó, tàu ngư chính đã đâm trực diện vào hông tàu cá của ông Lộc. Do bị đâm quá mạnh, mạn phải tàu cá bị hỏng, nước tràn vào thân tàu. Trên cabin, cửa kính, vách ngăn bị vỡ nát. Sau khi tông vào tàu của ông Lộc, tàu ngư chính của Trung Quốc bỏ đi, không đuổi nữa, còn tàu chiến vẫn ở đó. Lúc này, vì tàu bị hư hỏng khá nặng, ngư dân trên tàu cá QNg 96416-TS phải tập trung sửa chữa để tàu khỏi bị chìm, và trở về đảo Lý Sơn vào trưa 9-5. Đồn Biên phòng Lý Sơn đã lập biên bản về việc con tàu này bị tàu ngư chính Trung Quốc đâm hỏng nặng, ước thiệt hại khoảng 300 triệu đồng.

NHÓM PV/SGGP