Phép dùng binh phải thiên biến vạn hóa

Đăng Bởi  - 
Năm 1984, Đại tướng Võ Nguyên Giáp thăm lại chiến trường Điện Biên Phủ. Ảnh TL
Năm 1984, Đại tướng Võ Nguyên Giáp thăm lại chiến trường Điện Biên Phủ. Ảnh TL

"Ngay khi địch đầu hàng, tôi được lệnh đi kiểm tra lại tình hình tác chiến ở những vị trí quan trọng. Sau đó, tôi có một vinh hạnh là được trực tiếp báo cáo với Đại tướng Tổng chỉ huy Chiến dịch khi đưa ông đi quan sát toàn bộ trận địa Đồi A1..." Trung tướng Đặng Quân Thuỵ, nguyên cán bộ Tham mưu tác chiến tại Sở Chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, nhớ lại kỷ niệm ngày chiến thắng trên trận địa Điện Biên Phủ ngày 7.5.1954.
Ông kể: Trước ngày ngày cuối cùng của Chiến dịch, tức ngày 7.5, chúng ta đã chiếm được Đồi A1, Đồi C, Đồi D, như vậy, ở phía Đông Điện Biên ta đã hoàn toàn làm chủ những dãy đồi cao và một số vị trí phía Đông sông Nậm Rốn. 
Còn ở phía Tây, các đơn vị của Đại đoàn 308 cũng chiếm được những vị trí gần Sở chỉ huy địch. Vậy là vòng vây đang dần xiết chặt. Kế hoạch đặt ra là đến đêm sẽ tiến hành tổng công kích. Nhưng chỉ mới 15 giờ chiều, nhận thấy tình hình thuận lợi, Đại tướng ra lệnh: Không phải chờ tới đêm nữa mà tổng công kích ngay!
Diễn biến sau đó như thế nào, thưa ông?
- Chấp hành mệnh lệnh của Đại tướng Tổng Tư lệnh, ở tất cả các hướng, các đơn vị đều đồng loạt tấn công. Lực lượng pháo binh cũng tích cực chi viện cho các mũi. Đến khoảng 17 giờ, khi tôi đang tham gia trực ban Chỉ huy Sở thì các đài quan sát thay nhau báo cáo về là tại các trận địa của quân Pháp thấy xuất hiện rất nhiều cờ trắng!
- Cờ trắng? Có chính xác không? Hướng nào?...
Câu hỏi cứ liên tục dội về và hỏi đi hỏi lại như một giấc mơ! Thật là sung sướng khó tả vì niềm vui chiến thắng. 
Đại đoàn trưởng 312 Lê Trọng Tấn đã báo cáo với Đại tướng rằng De Castries đang ở trước mặt mình. Song chính Đại tướng lại ra lệnh cho kiểm tra lại bằng cách chỉ thị cho đồng chí Cao Pha, Phó Trưởng Ban Quân báo Chiến dịch lấy ngay ảnh tư liệu rồi xuống đơn vị để đối chiếu. Sau khi đối chiếu giữa người và ảnh chuẩn xác, đồng chí Cao Pha điện về cho Đại tướng: Báo cáo chính xác 100%!
Lúc đó, mọi người vỡ oà trong niềm vui và ngất ngây chiến thắng sau "56 ngày đêm khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt , máu trộn bùn non..." như nhà thơ Tố Hữu đã viết.
Còn kỷ niệm nào khó quên đối với ông vào ngày chiến thắng?
- Ngay khi địch đầu hàng, tôi được lệnh đi kiểm tra lại tình hình tác chiến ở những vị trí quan trọng. Sau đó, tôi có một vinh hạnh là được trực tiếp báo cáo với Đại tướng Tổng chỉ huy Chiến dịch khi đưa ông đi quan sát toàn bộ trận địa Đồi A1, sau lại đưa Đại tướng tới Sở chỉ huy của De Castries, rồi đi dọc sân bay để nghiên cứu hệ thống phòng thủ của địch bảo vệ sân bay cũng như cách chúng phòng ngự lại bộ đội ta.
Ảnh: Ngọc Thắng chụp lại tư liệu 
- Là người trực tiếp tham gia chiến dịch, ông có thể đúc kết một câu ngắn gọn về nguyên nhân cốt lõi của chiến thắng Điện Biên Phủ?
-​ Đó là sự chỉ đạo sáng suốt và tài tình của Đảng, Bác Hồ, Bộ Chính trị cùng với tài cầm quân đặc biệt xuất sắc của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Ông có thể nói rõ hơn?
- Tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh được thể hiện rất rõ trong nội dung ý kiến khi nghiên cứu kế hoạch Navarre. Người nói rằng" địch mà muốn chủ động thì ta phải buộc chúng lâm vào thế bị động. Địch muốn tập trung quân cơ động thì ta có kế hoạch buộc chúng phải phân tán mà đánh". 
Tôi nhận thức mệnh lệnh điều Đại đoàn 308 đánh sang Lào là một quyết định rất đúng đắn của Bộ Chỉ huy Chiến dịch vì Đại đoàn 308 là Đại đoàn mạnh của ta. Địch theo dõi rất chặt chẽ động thái này của chúng ta nên đã có lúc phán đoán sai lầm là ta không có ý định tấn công Điện Biên Phủ nữa.
Đây là sự chỉ đạo hết sức sáng suốt và rất sát đúng với tình hình thực tế của chiến cuộc Đông - Xuân 1953-1954. Trước tình hình thực dân Pháp ra sức tập trung quân cơ động, cố gắng tạo ưu thế trên chiến trường, đồng thời lại được Mỹ chi viện lớn... nếu như lại để chúng tập trung quân cơ động như đúng kế hoạch của chúng thì đương nhiên ta sẽ gặp vô vàn khó khăn vì lực lượng của ta còn có hạn, lại rất dễ bị tổn thất nặng.
Khi kết thúc Hội nghị Bộ Chính trị tháng 10/1953 bàn về Kế hoạch Chiến dịch Đông -Xuân 1953-1954, Bác Hồ có dặn dò Tổng Quân uỷ, trong quá trình tác chiến ,"phép dùng binh phải "Thiên biến vạn hoá!".
Tiếp thu tư tưởng chỉ đạo của Bác lúc đó, Tổng Quân uỷ đã chủ động báo cáo Bác cùng Bộ Chính trị một kế hoạch tấn công trên 5 hướng: Hướng Tây Bắc (1), hướng Trung Lào (2), hướng Hạ Lào (3), hướng Tây Nguyên( 4), hướng Đồng bằng Bắc Bộ và Nam Bộ (5).
Được biết, có lúc khi chiến trường đang nóng thì Đại đoàn 308 được điều sang Lào, theo ông vì sao? 
- Chính bản thân tôi khi đó đang làm Phái viên tác chiến của Bộ Chỉ huy Chiến dịch tại Đại đoàn 308 thì bất ngờ nhận lệnh sang Lào. Tôi nhận thức mệnh lệnh điều Đại đoàn 308 đánh sang Lào là một quyết định rất đúng đắn của Bộ Chỉ huy Chiến dịch vì Đại đoàn 308 là Đại đoàn mạnh của ta. Địch theo dõi rất chặt chẽ động thái này của chúng ta nên đã có lúc phán đoán sai lầm là ta không có ý định tấn công Điện Biên Phủ nữa.
Kết quả là các hướng ta vạch ra một cách rất chủ động, đã có sự phối hợp rất kịp thời, chặt chẽ và thu về những thắng lợi lớn, buộc địch phải phân tán lực lượng cơ động chiến lược đối phó trên nhiều hướng.
Đến ngày 13.3, quân ta bắt đầu nổ súng tấn công Điện Biên Phủ, vậy là ta đã thực hiện đúng tư tưởng của Bác Hồ là phân tán địch ra mà đánh, đồng thời tập trung lực lượng chủ lực mạnh quyết chiến với địch ở chiến trường trọng điểm là Điện Biên Phủ để giành thắng lợi quyết định. 
Ảnh Ngọc Thắng chụp lại tư liệu 
Đây có thể xem là một bài học quý giá về tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh mà chúng ta có thể vận dụng sáng tạo vào chiến tranh bảo vệ Tổ quốc. Đặc biệt là bài học về chiến lược tiến công, luôn giành thế chủ động, buộc địch phải phân tán lực lượng cơ động đối phó trên nhiều hướng, sau đó ta tập trung tiêu diệt địch ở hướng chính.
Cá nhân tôi, với tư cách là một cán bộ Tham mưu tác chiến tại Sở Chỉ huy chiến dịch, tôi đã hiểu rằng: Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã có một quyết tâm chính trị rất rõ ràng và có suy nghĩ rất thận trọng. Sau đó, Bộ Chính trị, Tổng Quân uỷ đã quán triệt tinh thần chiến đấu đó cho cán bộ, chiến sĩ trong lực lượng vũ trang.
Ông có thể phân tích kỹ hơn về tư tưởng chỉ đạo "Phải đánh cho thắng!"? 
Trung tướng Đặng Quân Thuỵ, nguyên là Uỷ viên Trung ương Đảng khoá 7, Tư lệnh (đầu tiên) kiêm Bí thư Đảng uỷ Binh chủng Hoá học, Tư lệnh Quân khu 2, Phó Chủ tịch Quốc hội khoá 9, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam và đã được trao tặng Huân chương Sao Vàng , Huân chương cao quý nhất của Nhà nước và nhiều Huân huy chương khác.
- Ngay từ tháng 1.1953, Trung ương Đảng đã họp Hội nghị lần thứ Tư, (Khoá 2) để đưa ra các quyết sách quan trọng về cuộc Tổng tiến công chiến lược đó. Tổng Bí thư Trường Chinh đã thể hiện tư tưởng chỉ đạo qua bản báo cáo của ông trước Trung ương: "Ta không chủ quan, khinh địch, không nóng vội, không mạo hiểm. Đánh ăn chắc, tiến ăn chắc. Chắc thắng thì kiên quyết đánh cho kỳ thắng. Không chắc thắng thì kiên quyết không đánh. Nếu chủ quan, mạo hiểm mà một lần thua nặng, thì sẽ tai hại lớn".
Tháng 10 năm 1953, Bộ Chính trị triệu tập Hội nghị bàn về kế hoạch tác chiến Đông- Xuân 1953-1954. Khi kết thúc Hội nghị, Bác nói: Tổng Quân uỷ phải có một kế hoạch lâu dài về mọi mặt để đối phó với kẻ địch trên chiến trường toàn quốc, sau đó phải có một kế hoạch đẩy mạnh những hoạt động du kích tại Đồng bằng Bắc bộ. Về hướng hoạt động, lấy Tây Bắc là hướng chính, các hướng khác là phối hợp. Hướng chính hiện nay không thay đổi, nhưng trong hoạt động có thể thay đổi. . .
Tháng 12 năm 1953, Tổng chỉ huy quân Viễn chinh Pháp ở Đông Dương là Đại tướng Navarre. Ông ta có kế hoạch gấp rút trong 2 năm tổ chức một lực lượng quân đội với 27 Binh đoàn cơ động, trong đó có 1 Sư đoàn dù để giành thắng lợi quyết định về quân sự, đạt mục tiêu chính trị trong vòng 18 tháng. Navarre đã cho quân nhảy dù xuống Điện Biên Phủ và quyết tâm xây dựng Điện Biên Phủ thành một Tập đoàn cứ điểm mạnh.
Vào tháng Giêng năm 1954, sau khi Bộ Chính trị quyết định chọn Điện Biên Phủ là điểm quyết chiến chiến lược Đông Xuân 1953 - 1954, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã báo cáo kế hoạch cụ thể này với Bác Hồ thì Người đã nói: "Trận này rất quan trọng, phải đánh cho thắng!"
Tư tưởng "Phải đánh cho thắng!" của Bác đã thể hiện quyết tâm rất cao không chỉ của Bác mà của cả Bộ Chính trị. Rất có hệ thống và hết sức sâu sắc!
Mặc dù với một núi công việc, Người vẫn luôn theo dõi chặt chẽ các bước hành quân của bộ đội và luôn gửi thư động viên từng đơn vị, các tầng lớp nhân dân ở mọi địa phương, rồi động viên, phân công công việc cụ thể từng cán bộ lãnh đạo cấp chiến lược và cả chiến thuật.
Ngày 19.4.1954, Bộ Chính trị ra Nghị quyết "Về tiếp tục thấu triệt phương châm đánh chắc, tiến chắc, đề cao quyết tâm tích cực giành toàn thắng cho Chiến dịch Điện Biên Phủ"
Còn trên chiến trường, nơi Đại tướng Võ Nguyên Giáp chỉ huy chiến trận, thưa ông?
Chỉ 2 ngày sau khi có Nghị quyết hệ trọng trên, Bộ Chính trị đã có thư gửi Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Tổng Tư lệnh Quân đội, đồng ý với nhận định của Đại tướng về kết quả hai đợt tấn công của quân ta vừa qua và kế hoạch chuẩn bị hiện nay dưới sự chỉ huy trực tiếp của Đại tướng. Và vị Tổng chỉ huy trực tiếp chiến dịch Điện Biên Phủ với nhiều sáng tạo đã vận dụng linh hoạt trong chiến dịch. 
Tài năng quân sự kiệt suất ở vị Đại tướng Tổng Tư lệnh thể hiện vào trận quyết chiến chiến lược với mưu lược tài tình,"tính toán như Thần", đảm bảo giành thắng lợi nhưng với tổn thất ít nhất cho quân và dân ta!
Là thuộc cấp, ông đánh giá như thế nào về Đại tướng?
Với tư cách là một người lính, một cán bộ cấp dưới của Đại tướng trong cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và chống xâm lược bảo vệ Biên giới trước đây, tôi luôn xem ông như một vị Anh hùng dân tộc mà tên tuổi của Đại tướng luôn gắn liền với những chặng đường lịch sử vẻ vang của Đảng và đất nước, gắn với những thành tựu to lớn trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. 
Ông là một thiên tài quân sự kiệt suất, một nhà khoa học uyên thâm, một vị Tổng Tư lệnh Tối cao của Quân đội ta, đã lãnh đạo Quân đội chiến thắng nhiều kẻ thù xâm lược hùng mạnh trên thế giới. Ông là một con người như thế, nhưng lại có một cuộc sống giản dị, liêm khiết đến không ngờ. Ông là nguồn cảm hứng cho hàng triệu cựu chiến binh Việt Nam giữ vững truyền thống Bộ đội Cụ Hồ.
Quốc Phong ghi/Một Thế Giới

Popular posts from this blog

Những tên làng kỳ lạ nhất VN