Dân Bắc lười đọc sách hơn người Nam?

Một vài thống kê thú vị từ các nhà làm sách phản ánh nhiều nét khác biệt trong văn hóa đọc giữa hai miền, từ thị hiếu cho tới mức độ sẵn sàng chi tiền mua sách.

Có một cảm nhận dường như mách bảo chúng ta rằng Hà Nội mới là mảnh đất màu mỡ của sách. Đó là nếu nhìn trên thực tế các hoạt động liên quan đến sách luôn nhộn nhịp, nối dài từ công xưởng của các nhà xuất bản, các đơn vị làm sách, ra tới ngoài phố chuyên bán sách, đi vào khán phòng dành cho họp báo giới thiệu, hội thảo, diễn đàn...
Thậm chí, đã có thời trong hành lý của bạn đọc miền Nam khi ra thăm Hà Nội, thường đính kèm lời gửi gắm đến phố Đinh Lễ tìm sách giá rẻ, cho thỏa cơn khát thèm kiếm được tựa sách hay, hoặc đơn giản là giải tỏa nỗi "ấm ức" cứ phải mua sách bằng đúng giá được in trên bìa cuối.
thị hiếu đọc sách, văn hóa đọc, miền Nam, miền Bắc
Hình ảnh đông vui, tấp nập tại một hội sách ở TP.HCM
Miền Bắc làm sách, miền Nam mua sách
Nhưng đó là một vẻ ngoài có thể đánh lừa chúng ta khi nó không thể hiện được tương quan lượng sách, mà các nhà phát hành bán ra cho cả hai miền. Đại diện truyền thông của First News, một đơn vị làm sách có trụ sở chính tại TP.HCM cho biết: "Thực tế là số lượng phân phối sách của chúng tôi cho thị trường TP.HCM cao hơn, có những đầu sách cao gấp đôi, thậm chí gấp 7 lần như cuốn Hiểu về trái tim".

Đơn vị này đưa ra bảng thống kê như sau:
STTTên sáchHà NộiTP.HCM
1Bộ sách Hạt giống Tâm hồn37%51%
2Cuộc sống không giới hạn (tự truyện của Nick Vujicic)35%59%
3Đắc nhân tâm32%54%
4Quẳng gánh lo đi mà vui sống29%61%
5Điệp viên hoàn hảo X626%62%
6Không gục ngã (tự truyện của dịch giả Nguyễn Bích Lan)28%58%
7Hiểu về trái tim10%79%
8Cẩm nang con gái35%54%
9Bí mật tư duy triệu phú44%49%
10Starter Toeic Third Edition8,5%78%

Tất nhiên, thống kê trên chỉ có giá trị tương đối, được đưa ra bởi một đơn vị làm sách và chưa thể phản ánh toàn bộ thị trường. Cũng như, chưa xét tới việc dân số TP.HCM (gần 8 triệu người, số liệu từ Chi cục Dân số - kế hoạch hóa gia đình của thành phố) cao hơn so với Hà Nội (7,1 triệu người), hoặc mức sống có thể có chênh lệch, làm ảnh hưởng tới khả năng và mức độ sẵn sàng chi tiêu mua sách.
Là người am hiểu về thị trường sách, ông Nguyễn Cảnh Bình, Giám đốc công ty cổ phần sách Alpha (Alpha Books) bình luận: "Miền Nam mới là mảnh đất màu mỡ cho ngành xuất bản, người Nam sẵn sàng chi tiền cho việc mua sách để mình đọc, để tặng bạn bè, người thân hơn so với người Bắc". Theo ông, tiềm năng tiêu thụ sách của thị trường miền Nam có lẽ lớn từ gấp rưỡi cho tới gấp đôi so với miền Bắc. Thế nên, giới làm sách vẫn nói vui là miền Bắc làm sách, miền Nam mua sách.
"Có một điểm mà tôi muốn nhấn mạnh đó là độc giả của thị trường miền Nam mới là động lực chính tạo nên những đầu sách best-seller, như Hội sách Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ VIII vừa rồi ", ông Bình cho biết.
Sức mạnh của thị trường sách TP.HCM được nhìn thấy qua sự tăng trưởng mạnh mẽ của hội sách do thành phố tổ chức định kỳ 2 năm một lần, bên cạnh nhiều hội sách nhỏ do các nhà xuất bản, các đơn vị phát hành tự tổ chức hoặc liên kết tổ chức.
STTHội sách TP.HCMSố đơn vị tham giaThời gian diễn raSố gian hàngLượt bạn đọcDoanh thu
1Hội sách TP.HCM lần thứ 5 - 20081297 ngày329600 ngàn15 tỷ đồng
2Hội sách TP.HCM lần thứ 6 - 20101507 ngày471700 ngàn20 tỷ đồng
3Hội sách TP.HCM lần thứ 7 - 20121617 ngày5001 triệu30 tỷ đồng
4Hội sách TP.HCM lần thứ 8 - 20141567 ngày5251 triệu38 tỷ đồng
(Nguồn: Ban tổ chức Hội sách TP.HCM công bố)
Trong khi BTC Hội sách Tp HCM ngoài việc thống kê bế mạc, còn gửi thư cảm ơn tới từng phóng viên báo chí đã tác nghiệp trong Hội sách, và không quên “khoác áo” vinh danh các tác giả best- seller. 
thị hiếu đọc sách, văn hóa đọc, miền Nam, miền Bắc
Tựa bán chạy nhất tại Hội sách TP.HCM 2014 vừa được khoác thêm đai sách "best- seller"
Thì tại Hà Nội, những đơn vị làm sách có tiếng cho biết, thông thường sau khi kết thúc một hội sách, ban tổ chức không yêu cầu thống kê tổng kết doanh số. Báo chí cũng chỉ nhận được thông tin họp báo và khai mạc chứ chưa từng nhận được thông tin tổng kết sau ngày Hội sách.
STTHội sách tại Hà NộiSố đơn vị tham giaThời gian diễn raSố gian hàngLượt bạn đọcDoanh thu
1Triển lãm - hội chợ sách quốc tế Việt Nam lần thứ 3 – 20101195 ngày200không có thống kêkhông có thống kê
2Triển lãm - hội chợ sách quốc tế Việt Nam lần thứ 4 – 2012825 ngày160không có thống kêkhông có thống kê
3Ngày hội sách và Văn hóa đọc lần thứ 3 – 2013242 ngàykhông có thống kêkhông có thống kêkhông có thống kê
Miền Bắc kinh viện, miền Nam thực tiễn
Ngoài thói quen mua sách, thị hiếu đọc sách giữa hai miền cũng được xem là có nhiều khác biệt. Trước nay, mọi người vẫn thường đánh giá thị trường sách kinh điển, có tính kinh viện ở miền Bắc lớn từ gấp rưỡi đến gấp đôi thị trường trong Nam. Ngược lại thị trường sách kinh tế, giải trí, sách có tính thực tiễn ở miền Nam lại lớn gấp rưỡi đến gấp đôi miền Bắc.
Điển hình như bảng thống kê dưới đây của Alpha Books dành riêng cho các tựa sách nghiên cứu, học thuật (đơn vị tính là bản sách)
STTTựa sáchThời gian phát hànhHà NộiTP.HCM
1Quốc gia khởi nghiệpTháng 6/201318.1259750
2Ngũ luân thưTháng 9/201382374405
3Cộng hòaTháng 10/201343752272
4Chính trị luậnTháng 10/201355012750
5Swiss MadeTháng 12/201336251875
Tuy nhiên, ông Bình nhận định: "Cá nhân tôi không cho rằng có sự khác biệt lớn trong thị hiếu đọc giữa hai miền Nam và Bắc. Độc giả trẻ ở cả hai miền Nam Bắc đều quan tâm tới các sách tư duy, sách kỹ năng có nội dung thiết thực có tính ứng dụng trong công việc, cuộc sống, hoặc giải trí nhẹ nhàng. Còn các độc giả trung tuổi quan tâm nhiều tới sách lịch sử, chính trị xã hội, nghiên cứu chuyên sâu. Theo tôi, chỉ có sự khác biệt rõ rệt về thẩm mỹ đọc giữa các độ tuổi độc giả mà thôi."
Xung quanh câu chuyện thú vị này, VietNamNet sẽ tiếp tục tìm hiểu và gửi tới quý vị độc giả trong những bài viết sau. Bạn đọc đóng góp ý kiến bàn luận về vấn đề, xin vui lòng gửi email về cho chúng tôi theo địa chỉminhchanh.dang@vietnamnet.vn/ hoặc huonggiang.ho@vietnamnet.vn/

Minh Chánh - Hồ Hương Giang  /Vietnamnet

Popular posts from this blog

Những tên làng kỳ lạ nhất VN