Quá nhiều sai sót từ phía Malaysia

Chính quyền Malaysia đã chính thức kêu gọi cộng đồng quốc tế giúp đỡ để tìm kiếm chiếc máy bay bị mất tích MH370.

Hàng loạt sai sót của Malaysia ngay từ những phút đầu đã khiến cuộc tìm kiếm trở nên ngày càng khó khăn. New York Times trích nguồn tin nói khi chiếc MH370 đổi hướng quay đầu, nó đã bay từ đông sang tây qua khu vực có ít nhất ba hệ thống rađa quân sự của Malaysia. Thậm chí chiếc máy bay đã bay qua cả Penang, một trong những thành phố lớn nhất nước này, trước khi tới eo biển Malacca.
"Việc máy bay bay chệch đường trên bầu trời Malaysia mà quân đội nước này không phát hiện không chỉ lạ lùng mà còn là một bi kịch"
New York Times dẫn lời chuyên gia hàng không David Learmount thuộc Hãng Flightglobal nhận định
Tín hiệu từ máy bay đã truyền tới màn hình rađa phòng không tại căn cứ quân sự Butterworth ở phía tây bờ biển Malaysia. Đây là nơi không quân Malaysia có các máy bay chiến đấu như F-18s và F-5 luôn sẵn sàng để đối phó với các tình huống khẩn cấp. Tuy nhiên nhóm bốn sĩ quan giám sát rađa phòng không tại căn cứ này không hề để ý đến tín hiệu lạ xuất hiện trên màn hình rađa. “Cả nhóm giám sát không hề để ý thấy tiếng bíp trên rađa” - một quan chức điều tra nói.
Nhóm giám sát ở hai trạm rađa khác tại Kota Bhrau, gần nơi máy bay lần cuối liên lạc với mặt đất, cũng không phát hiện tín hiệu bất thường dù chuyến bay MH370 không di chuyển theo bất kỳ kế hoạch bay nào. Vì vậy, không quân Malaysia đã không thể triển khai máy bay chiến đấu để điều tra hoặc chặn đầu máy bay. Phía quân đội Malaysia chỉ phát hiện sự tồn tại của thông tin rađa sau khi các quan chức xem lại các đoạn băng vào buổi sáng 8-3, khi chiếc máy bay đã mất tích nhiều giờ.
Trên thực tế, nguồn tin từ Kuala Lumpur khẳng định các quan chức quân sự cấp cao Malaysia đã biết về các tín hiệu rađa bất thường vài giờ sau khi máy bay mất tích.
Nhưng phải mãi đến ngày 12-3, tướng Rodzali Daud, tư lệnh không quân Malaysia, mới công khai thừa nhận sự tồn tại của các thông tin rađa quân sự. Khi đó, máy bay đã mất tích gần năm ngày. Và trong khoảng thời gian đó, hàng chục tàu thuyền và máy bay các nước đổ dồn tới khu vực bờ biển phía đông Malaysia để tìm kiếm, cách rất xa đoạn đường máy bay đã bay qua. Chính quyền Malaysia cũng đổ dồn lực lượng truy tìm ở phía vịnh Thái Lan trong khi không để ý gì đến khu vực bờ biển phía tây nước này.
Và tới ngày 15-3, một tuần sau khi máy bay mất tích, Thủ tướng Malaysia Najib Razak mới tuyên bố dừng tìm kiếm ở khu vực vịnh Thái Lan và thừa nhận điều giới truyền thông đã đăng tải từ trước đó vài ngày. Đó là dữ liệu vệ tinh cho thấy động cơ máy bay tiếp tục hoạt động gần sáu giờ sau khi máy bay rời không phận Malaysia. Không chỉ các nước tốn kém tiền của, công sức để tìm kiếm một cách vô ích, khoảng thời gian quý báu để sớm xác định vị trí máy bay đã trôi qua một cách uổng phí.
Trước những chỉ trích từ phía Trung Quốc và truyền thông quốc tế, ông Najib khẳng định Malaysia không hề che giấu thông tin, kể cả thông tin quân sự. Hãng Malaysia Airlines cũng tự bào chữa rằng phải mất thời gian để phân tích, xác định tín hiệu vệ tinh và rađa. Trước khi ông Najib đặt vấn đề có kẻ đã cố tình tắt hệ thống liên lạc của chuyến bay MH370, giới truyền thông đã dẫn lời nhiều chuyên gia hàng không nhận định chỉ người có kinh nghiệm bay mới có thể làm được điều này và thay đổi đường bay.
Vậy mà mãi một tuần sau khi máy bay mất tích, nhà chức trách Malaysia mới ra lệnh khám xét nhà cơ trưởng chuyến bay Zaharie Ahmad Shah. Giới chuyên gia nhận định nếu quả thật phi công Shah nhúng tay vào vụ máy bay mất tích, thì trong một tuần qua có thể các bằng chứng ở nhà ông ta đã bị tiêu hủy.
HIẾU TRUNG/Tuổi Trẻ
Cầu cứu cộng đồng quốc tế
Theo Reuters, Malaysia đã thông báo về tình hình cuộc tìm kiếm tới đại diện hơn 20 quốc gia trong hôm qua. Động thái mới được coi là quan trọng giữa lúc các nước đang cân nhắc việc chia sẻ thông tin quân sự mà họ có liên quan tới sự biến mất bí ẩn của chiếc máy bay MH370. Cảnh sát Malaysia nói vẫn đang đợi thông tin từ các nước cung cấp thêm về các hành khách đi trên chuyến bay.