Ba đời bộ trưởng vẫn chưa “quyết” được cầu Long Biên

Trao đổi với Một Thế Giới, Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Ngọc Đông (ảnh) cho biết: “Không thể có phương án cầu toàn đối với cầu Long Biên. Ba đời bộ trưởng, 4 đời thứ trưởng cũng chưa giải quyết được vấn đề này”.Ba đời bộ trưởng vẫn chưa “quyết” được cầu Long Biên
Thực ra, đây không phải là lần đầu Bộ Giao thông Vận tải đặt vấn đề cải tạo cầu Long Biên. Cái khó của Bộ là gì và tại sao vẫn chưa tìm ra được một phương án khả thi, vừa đảm bảo được việc bảo tồn, vừa đảm bảo được giao thông đô thị, thưa ông?
Dự án này kéo dài chục năm nay, trải qua 3 đời bộ trưởng và 4 đời thứ trưởng. Không phải đến tận bây giờ mới đưa ra 3 phương án như mọi người thấy mà trước đó đã có 4 phương án khác nhau. Chúng tôi đã đề xuất, được các cơ quan đồng thuận, báo cáo lên Thủ tướng và được phê duyệt làm cầu mới cách cầu cũ 35m.
Cầu Long Biên là cây cầu có dấu ấn lịch sử văn hóa nên nhiều ý kiến cho rằng, xây cầu mới sẽ ảnh hưởng đến kiến trúc, cảnh quan của cầu. Thêm nữa phải tính đến giải phóng mặt bằng nên có nhiều ý kiến không đồng thuận. Vì đặt vấn đề nghiên cứu phương án tim cầu sẽ trùng với cầu hiện hữu, nên mới bổ sung thêm 3 phương án nữa như mọi người đã biết.
Vậy phía Hà Nội và Bộ Giao thông Vận tải kiến nghị như thế nào để vừa đảm bảo việc bảo tồn, vừa đảm bảo được giao thông đô thị?
Nếu bảo tồn giữ nguyên vẹn thì không làm được, nếu tính đến khía cạnh phát triển thì chỉ còn lại hình dáng với vị trí thôi. Lời giải cho vấn đề này đang rất khó. Nếu trùng cũng có quan điểm phản đối, nếu làm gần đó cũng phản đối. Chúng ta chưa tìm được tiếng nói chung bảo tồn như thế nào: hoàn toàn, một phần hay phát triển. 
Bộ đang nghiên cứu tiếp, phân tích xem nên làm thế nào. Có thể làm thêm 2 tuyến đường sắt 1 chiều đi 1 chiều về ở 2 bên cánh gà của cầu. Chúng tôi đang trao đổi với các cơ quan liên quan như Bộ Xây dựng và Hà Nội.
Quan điểm của Bộ là dự án này cần thiết, không thể chậm chễ vì ảnh hưởng đến giao thông nội đô và đi lại của người dân, kết nối vùng Bắc và Nam của Hà Nội.
Chúng tôi cho thấy rằng quan điểm bảo tồn cũng rất quan trọng nên chúng tôi kiến nghị xây dựng cầu mới, còn cầu cũ thì tôn tạo để vừa đạt được mục tiêu giao thông, vừa đảm bảo giao thông nội đô.
Bộ Giao thông Vận tải đang đề nghị phương án xây cầu mới cách cầu Long Biên 30m.
Tại sao Bộ không nghiên cứu chuyển ga đường sắt ra khỏi nội đô để giảm áp lực cho nội đô, cũng giảm áp lực phải nâng cấp hay cải tạo cầu Long Biên?
Đằng nào cũng phải làm đường sắt vận tải từ phía Bắc sang phía Nam. Vận tải bằng ô tô hay xe bus cũng không đảm bảo được mà buộc phải có các phương tiện vận tải khối lượng lớn, đó là lý do tại sao ta lại cần đường sắt nội đô.
Chúng ta đã xác định ga Hà Nội là trung tâm giữa phía Bắc và Nam của đường sắt quốc gia. Cũng có quan điểm đưa 2 ga ra 2 đầu. Vấn đề là kết nối giao thông phải rất tốt, do vậy buộc vẫn phải có đường sắt nội đô kết nối. Do đường sắt quốc gia trùng với nội đô nên ta kết hợp luôn.
Nếu bỏ đường sắt quốc gia thì cũng có nhiều phương án, có thể làm đường vành đai rồi kết nối, nhưng như thế phải hoàn thành hệ thống đường vành đai. Ở đây chúng ta kết hợp giữa hệ thống đường sắt nội đô và đường sắt quốc gia.
Nhiều ý kiến cho rằng, quy hoạch một cách vá víu như thế sẽ không để đảm bảo được khi nhu cầu sử dụng thực tế ngày càng lớn?
Có quy hoạch tổng thể không gian và giao thông đô thị rồi. Theo đó, đường sắt quốc gia phải ở trung tâm để có thể thu hút được khách. Thông thường ở các nước trên thế giới, ga trung tâm vẫn ở nội đô, đường sắt quốc gia không ảnh hưởng đến giao thông nội đô.
Hiện nay, Bộ Giao thông Vận tải đang nghiêng về phương án nào, thưa ông?
Tổng hợp các phương án trước và 3 phương án này, chúng tôi đề nghị áp dụng phương án xây cầu mới cách đó 30m. Còn nếu chỉ đi trùng thì chúng tôi kiến nghị xây lại cầu mới theo mô phỏng cũ. Chúng tôi cũng thống nhất với Hà Nội nếu như thế chỉ có thể bảo tồn được hình dạng, vị trí vì cầu phải đảm bảo được công năng mới.
Thực tế hiện nay cầu cũng đã bị hư hỏng nhiều. Trong quá khứ, cầu chỉ dành cho đường sắt, sau này mở rộng thêm phần đường bộ ở 2 bên. Thời chống Mỹ, khi nào cầu bị ném bom hỏng đâu ta sửa đấy. Nếu không xử lý nhanh nó cũng xuống cấp nghiêm trọng, nếu sửa chữa mới cũng cần phải có vốn.
Ông đánh giá như thế nào về vị trí của cầu Long Biên hiện tại?
Nếu đánh giá vị trí của tuyến đường sắt đi qua cầu Long Biên, có thể nói là lý tưởng. Kể cả làm đường sắt đi qua tim cầu cũ, chúng ta vẫn phải giải phóng mặt bằng vì tăng công năng lên gấp 2.
Bộ Giao thông Vận tải rất cầu thị các ý kiến phản biện nhưng nhu cầu giao thông cần thiết nếu không làm thì ảnh hưởng đến giao thông nội đô và sự phát triển của Hà Nội.
Liệu có phương án nào hợp lý để vừa đảm bảo giao thông đô thị mà không làm ảnh hưởng đến bảo tồn cầu hay không?
Nếu chúng ta ghép quá nhiều điều kiện vào thì không xử lý được. Bội cũng muốn nghiên cứu để tách ra thì mới giải quyết được, chứ cái gì cũng muốn thì rất khó.
Nếu xét tổng thể thì Bộ nghiêng về phương án xây cầu mới. Tuy nhiên vẫn có ý kiến ảnh hưởng đến không gian kiến trúc của cầu cũ nên phải tiếp tục nghiên cứu.
Nếu làm trùng tim thì phải bốc cầu cũ đi, không giữ nguyên được. Nếu trùng tim thì chỉ có thể mô phỏng thôi. Chuyện này đã kéo dài cả chục năm, qua 3 đời bộ trưởng, 4 đời thứ trưởng rồi nhưng vẫn chưa quyết được. Phía Nhật Bản cũng đang giục ta sớm có phương án bởi họ không thể chờ chúng ta mãi được.
Cảm ơn ông!
Trước đó, thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông ký văn bản của Bộ Giao thông Vận tải xin ý kiến các bộ, ngành về 3 phương án bảo tồn cầu Long Biên gồm:
  1. Phá bỏ cầu Long Biên hiện tại, giữ lại 9 nhịp cầu mang tính bảo tồn tượng trưng, kết hợp phục vụ du lịch khu vực bãi giữa sông Hồng.
  2. Xây mới cầu Long Biên tại vị trí cũ theo hình dáng kiến trúc cũ.
  3. Xây dựng cầu mới có một phần vị trí tại tim cầu hiện tại, giữ nguyên bản các nhịp cầu Long Biên để bảo tồn.
Lan Hương (thực hiện)/Một Thế Giới

Popular posts from this blog

Những tên làng kỳ lạ nhất VN