Đừng bắt ông Chấn đo đếm những nỗi đau khủng khiếp của mình

Đừng bắt ông Chấn đo đếm những nỗi đau khủng khiếp của mình
Người đứng đầu Cục Bồi thường nhà nước (Bộ Tư pháp) nói ông Chấn phải chứng minh thiệt hại thì mới được bồi thường. Sau 10 năm đi tù oan, ông Chấn tiếp tục đối mặt khó khăn để đòi được công bằng.
Ngày 3.12, ông Nguyễn Thanh Tịnh, Cục trưởng Cục Bồi thường nhà nước phát biểu như trên. Theo đó, ông Chấn sẽ được bồi thường khoảng 560 triệu đồng tổn thất tinh thần cho thời gian bị tù oan 10 năm.
Còn các khoản bồi thường khác, chính ông Chấn phải chứng minh phần thiệt hại của mình. Trong đó có phần thu nhập bị mất đi trong thời gian ở tù oan, số tài sản bị thiệt hại…
Phát biểu của ông Tịnh gây ra những suy nghĩ trái chiều của dư luận.
Luật Trách nhiệm bồi thường của nhà nước thực chất được phát triển từ Nghị định 47/CP năm 1997 và Nghị quyết 388 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Nghĩa là các quyền lợi của dân đã được tổ chức quyền lực cao nhất của nhân dân đảm bảo, bảo vệ. Cơ quan nhà nước thay vì tính toán và thi hành khi xảy ra án oan thì lại bắt người dân phải chứng minh phần thiệt hại.
Trong tất cả các quan hệ pháp luật, người bị thiệt hại phải chứng minh, đó là quy định. Tuy nhiên, rất khó để ông Chấn có thể chứng minh được đầy đủ các thiệt hại của mình đến từ hành vi vi phạm pháp luật của các cơ quan tiến hành tố tụng.
Câu hỏi đặt ra là làm thế nào ông Chấn chứng minh được mình bị thiệt hại vì bị ép cung, khi mà trong phòng lấy lời khai chỉ có ông và các điều tra viên?
Ông Chấn càng khó khăn hơn khi phải liệt kê các khoản cân đo đong đếm được suốt quá trình đi tìm sự minh oan cho mình. Làm sao để đếm được những tháng ngày nhọc nhằn của gia đình, bà con và cả bản thân ông Chấn? Càng không thể biết được chính xác những chuyến xe đi lại, in ấn tài liệu, điều trị bệnh vì lo lắng, nhớ thương của vợ con ông...
Với một người bị tù oan đã là nỗi đau khổ ám ảnh cả đời. Chứng minh thiệt hại càng làm đau đớn hơn trái tim đã uất nghẹn vì 10 năm ở tù.
Luật sư Trần Công Ly Tao, Phó chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP,HCM, người có nhiều kinh nghiệm trong các vụ án hình sự chia sẻ: “Về mặt pháp luật thì ông Chấn phải chứng minh thiệt hại, nhưng theo tôi, cơ quan nhà nước nên hỗ trợ ông trong các tính toán để đảm bảo sự công bằng. Chẳng hạn như nhân viên công quyền nên ngồi lắng nghe, ghi lại toàn bộ chi tiêu, tiền tàu xe, thời gian ở tù mất thu nhập, tổn thất tinh thần, mức giá yêu cầu của ông Chấn… mà bồi thường theo quy định”.
Nhân viên công quyền suy cho cùng cũng chỉ là con người nên khó tránh khỏi sai sót. Ở mọi nền pháp lí trên tòan thế giới việc oan sai vẫn xảy ra. Nhưng, bồi thường oan sai ấy trên tinh thần thiện chí với công dân càng làm hình ảnh nên tư pháp ấy đẹp hơn, tin cậy hơn chứ không phải đùn đẩy trách nhiệm bằng cách buộc người bị oan sai chứng minh thiệt hại mình phải chịu.
Cuối tháng 7.2013, Daniel Chong, một sinh viên gốc Á đang học ở đại học thành phố San Diego (Mỹ) được bồi thường 4 triệu USD cho 4 ngày bị tù oan.
Chong bị bắt vì nghi ngờ dính líu tới vụ án mua bán ma túy. Sau khi không chứng minh được tội phạm, Cục Phòng chống ma túy của Mỹ đã công khai xin lỗi Chong.
Thanh Nhã
(Ảnh: Người tù oan Nguyễn Thanh Chấn và nỗi đau oan án có thể sẽ theo cả đời, làm sao có thể tính hết các khoản thiệt hại về vật chất và tinh thần của ông?)