Ngành giáo dục có quên những cách tiết kiệm khác?

Có lẽ Bộ GD-ĐT không chỉ phải kêu gọi các trường chia sẻ khó khăn chung, mà cần yêu cầu các đơn vị trực thuộc xiết chặt lại chi tiêu ở những chỗ đã được chỉ đích danh gây lãng phí.

Ngày 27/12 Bộ GD-ĐT công bố dự toán năm 2014, chi ngân sách nhà nước của Bộ GD-ĐT ở mức tổng thể giảm đến 10%.
Thứ trưởng Bùi Văn Ga kêu gọi các trường chia sẻ khó khăn chung vì những năm trước các trường đều được tăng mức chi thêm vài phần trăm, nhưng năm nay lại bị sụt giảm. Trong số này, chi thường xuyên sự nghiệp giảm 8%, chi chương trình mục tiêu quốc gia giảm đến 40%.
giáo dục, tiết kiệm, trường
Ông Đỗ Văn Dũng, Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM phát biểu tại một hội nghị ngày 28/12: "Hầu như thiết bị đưa về, chúng tôi bị ép nhận, các thiết bị không sử dụng được. Tôi cũng không muốn nói nhiều thêm ở đây". Ảnh: Văn Chung
Bày tỏ tinh thần tiết kiệm triệt để, lãnh đạo Bộ GD-ĐT yêu cầu các trường cân nhắc, hạn chế các chuyến công du nước ngoài không cần thiết, tiết giảm việc tổ chức các hội thảo, hội nghị.
Tuy nhiên, có lẽ lãnh đạo Bộ “quên” rằng còn có những cách tiết kiệm khác.
Chưa có báo cáo nào tổng kết về hội nghị, hội thảo tốn tiền, nhưng đã có những báo cáo cụ thể về việc ngành giáo dục đang lãng phí tiền ở chỗ nào.
Ngay trước khi ông Ga đưa ra thông điệp tiết kiệm, ông Đỗ Văn Dũng - hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM – cũng đã bày tỏ sự thất vọng khi có dự án ODA của bộ không hiệu quả, gây lãng phí.
Bằng chứng là trường ông phải miễn cưỡng tiếp nhận các thiết bị từ dự án phát triển giáo viên THPT và trung cấp chuyên nghiệp của Bộ GD-ĐT.
“Tôi thấy rất thất vọng với dự án giáo viên THPT và trung cấp chuyên nghiệp. Hầu như thiết bị đưa về, chúng tôi bị ép nhận, các thiết bị không sử dụng được. Tôi cũng không muốn nói nhiều thêm ở đây mà sẽ gặp riêng Bộ trưởng để báo cáo, phải làm sao để chấn chỉnh việc sử dụng đồng vốn ODA cho hiệu quả” - ông Dũng nhấn mạnh.
Báo cáo Bộ GD-ĐT nêu rõ tổng kinh phí trao thầu thiết bị năm 2013 của dự án này là hơn 721.000 USD.
Ông Trần Duy Tạo - Cục trưởng Cục cơ sở vật chất, Thiết bị trường học&Đồ chơi trẻ em (Bộ GD-ĐT) cũng cho biết năm qua có nhiều đơn vị để xảy ra các sai phạm trong đầu tư xây dựng cơ bản. Một số đơn vị thuê tư vấn quản lý dự án không hiệu quả. Số kinh phí chi cho quản lý dự án rất lớn nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu công việc, gây lãng phí cho ngân sách nhà nước...
Trong tuần vừa qua, vụ việc chi phí làm đề tài khoa học bị gợi ý “trích lại” 50-60% đã đưa ra ánh sáng “bí mật” về khoa học, công nghệ nước nhà… mà ai cũng biết.
Theo GS Hoàng Tụy, việc trích phần trăm kinh phí làm đề tài khoa học cho hết chỗ nọ, cửa kia để đề tài được cấp kinh phí, được nghiệm thu, trót lọt “đầu vào, đầu ra” đã là điều tồn tại nhiều năm nay. Đó cũng chính là nguyên nhân “giết chết” động cơ nghiên cứu khoa học của nhiều nhà khoa học chân chính – cũng là một kiểu lãng phí chất xám.
Ngành giáo dục còn đang lãng phí công sức của hàng trăm nghìn giáo viên với những công việc mà các thầy cô nhìn nhận là “khủng khiếp", nhưng lại không có nhiều ý nghĩa, lợi ích.
Những thứ “khủng khiếp” này là “Giáo án của giáo viên phổ thông", như thầy Huỳnh Văn Thế (Trường THPT Măng Thít, Vĩnh Long) chỉ ra.
Giáo viên phổ thông có đủ loại giáo án: giáo án theo lớp (lớp khá, lớp yếu phải khác nhau); giáo án tự chọn (chủ đề bám sát, chủ đề nâng cao), giáo án trái buổi, giáo án ngoài giờ, hướng nghiệp.
Còn thời gian rảnh, cũng có vô số công việc khác: dự giờ đến thao giảng; viết sáng kiến kinh nghiệm; hồ sơ, sổ sách đủ loại như sổ hội họp, chủ nhiệm, phiếu liên lạc, sổ điểm lớn, sổ điểm cá nhân, vào điểm... Ngoài việc dạy, còn phải đeo hàng loạt công việc như viết sáng kiến kinh nghiệm, công tác chủ nhiệm, theo sát tình hình học trò... cùng đủ các loại họp hành (họp tổ, hội đồng, phụ huynh, công đoàn...) kéo dài suốt năm...
Có lẽ, Bộ GD-ĐT không chỉ phải kêu gọi các trường chia sẻ khó khăn chung hay giảm hội nghị, công tác, mà cần yêu cầu các đơn vị trực thuộc xiết chặt lại chi tiêu ở những chỗ đã được chỉ đích danh gây lãng phí, bớt những thủ tục rườm rà để giáo viên tập trung giảng dạy học trò… mới là cách tiết kiệm có hiệu quả.