Những sai sót khi kết tội ông Chấn

Không giám định vân tay dính máu, bắt người chỉ căn cứ dấu chân "gần đúng", lờ đi chứng cứu ngoại phạm là những lỗi mà Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao chỉ ra trong quá trình xét xử ông Nguyễn Thanh Chấn.


Chiều nay, một lãnh đạo VKSND Tối cao cho biết, trong phiên tái thẩm mở chiều qua, Hội đồng thẩm phán TAND Tối cao thấy kháng nghị của Viện trưởng VKSND Tối cao là "có căn cứ" nên đã chấp nhận. Do vậy, hai bản án kết tội ông Nguyễn Thanh Chấn giết người với hình phạt tù chung thân bị tuyên hủy. Bản án bị đánh giá có nhiều sai sót; việc xác định sự liên quan của ông Chấn tại hiện trường là không có cơ sở khoa học và thực tiễn.
chan1-2309-1383824040.jpg
Ông Chấn về nhà sau 10 năm thụ án. Ảnh: Quý Đoàn.
Theo văn bản kháng nghị của Viện, sau khi lật lại toàn bộ quá trình hỏi cung, xem xét các bút lục cùng các hồ sơ khác của vụ án, VKSND Tối cao nhận thấy không ai chứng kiến hay bắt quả tang việc ông Chấn cầm dao đâm vào mặt, đầu, bụng gây ra cái chết thảm của  bà mẹ đơn thân Nguyễn Thị Hoan đang nuôi con nhỏ 16 tháng tuổi. Vậy mà việc thu thập dấu vết làm căn cứ xác định thủ phạm không được thực hiện đầy đủ, tổ chức trưng cầu giám định. Trong khi thực tế tại hiện trường ghi nhận có nhiều dấu chân dưới nền nhà, dấu vết tay có máu trên cửa, dấu vết trên công tắc điện...
Đặc biệt, việc căn cứ kích thước chân của ông Chấn "gần đúng" với vết chân thu ở hiện trường và lấy làm chứng cứ quy kết ông này có mặt tại hiện trường là không có cơ sở khoa học.
Thời điểm xảy ra án mạng (khoảng 19h15-19h30 ngày 15/8/2003), ông Chấn đang có mặt tại quán của gia đình, có người làm chứng, nhưng đã bị lờ đi. Việc hai cấp xét xử trừ thời gian ông Chấn vắng mặt tại quán để đi xin nước nhà hàng xóm và cho rằng ông Chấn còn "dư thừa 5-10 phút để làm những việc bất minh khác" được VKSND Tối cao cho là không có cơ sở thực tế.
Tiếp tục chỉ ra lỗi của cơ quan xét xử trong bản án tuyên ông Chấn phạm tội, Viện trưởng VKSND Tối cao Nguyễn Hòa Bình nhận thấy việc kết tội không căn cứ vào diễn biến phiên tòa mà dựa vào các bản cung, hồ sơ. Trong lời khai tại tòa, ông Chấn không nhận tội, một mực kêu oan, cho rằng bị ép cung, bị điều tra viên  hướng dẫn khai báo, phải luyện tập nhiều lần để thực nghiệm điều tra...
Quá trình điều tra còn bỏ lọt tội phạm khi gia đình nạn nhân thông báo chị Hoan bị mất 2 nhẫn vàng, tiền... song không được đề cập. Với các phân tích trên, VKSND Tối cao thấy rằng tòa án các cấp kết án Nguyễn Thanh Chấn giết người là "chưa đủ căn cứ".
Lý do khác khiến VKSND Tối cao ra kháng nghị đề nghị hủy hai bản án kết tội ông Chấn để điều tra xét xử lại còn bởi vụ án xuất hiện tình tiết mới.Hơn 10 năm sau ngày xảy ra vụ án, ngày 25/10, Lý Nguyễn Chung, 25 tuổi, đến đầu thú, khai nhận hành vi giết chị Hoan để lấy tiền, hai nhẫn vàng vào tối 25/8/2003.
Chung khai sau khi gây án đã về nhà ngâm bộ quần áo dính máu ra chậu. Hôm sau, mẹ kế của Chung, bà Nguyễn Thị Lành, khi giặt thấy lạ đã hỏi và Chung thừa nhận hành vi. Ngay sau đó, Chung được cha đưa về quê ở Lạng Sơn để lánh mặt. Hai chiếc nhẫn cướp được, Chung đưa cho anh trai. Còn 59.000 đồng, Chung ăn tiêu hết.
Ngày 29/10, VKSND Tối cao khởi tố vụ án hình sự Giết người, cướp tài sản; khởi tố bị can với Chung về hai hành vi này. Cuối tháng 10, bố của Chung là Lý Văn Chúc bị bắt khẩn cấp về hành vi đe dọa giết nhân chứng của vụ án.
Gần một tuần sau đó, sáng 4/11, ông Chấn được tạm đình chỉ thi hành án, trở về nhà sau 10 năm bị bắt, theo quyết định Viện phó VKSND Tối cao Nguyễn Hữu Thể.
  • Ngày 15/8/2003, chị Nguyễn Thị Hoan bị giết hại tại thôn Me, xã Nghĩa Trung, huyện Việt Yên, Bắc Giang.
  • Ngày 17/8/2003, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bắc Giang khởi tố vụ án Giết người
  • Ngày 30/8/2003, Nguyễn Thanh Chấn, trú cùng thôn với nạn nhân, bị công an triệu tập.
  • Ngày 29/9/2003, Nguyễn Thanh Chấn bị khởi tố bị can, tạm giam về tội Giết người.
  • Ngày 3/12/2003, công an hoàn tất kết luận điều tra vụ án.
  • Ngày 10/2/2004, VKSND tỉnh Bắc Giang ra cáo trạng truy tố Nguyễn Thanh Chấn về hành vi giết người có tính chất côn đồ.
  • Ngày 26/3/2004, TAND tỉnh Bắc Giang tuyên Nguyễn Thanh Chấn phạm tội Giết người, án tù chung thân.
  • Ngày 26-27/7/2004, TAND Tối cao tuyên y án sơ thẩm, bác kháng cáo kêu oan của bị cáo. Bản án phúc thẩm có hiệu lực.
  • Ngày 5/7/2013, bà Nguyễn Thị Chiến (vợ Nguyễn Thanh Chấn) có đơn kêu oan gửi đến Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao, cho rằng thủ phạm giết người là Lý Nguyễn Chung.
  • Ngày 25/10/2013, Lý Nguyễn Chung ra đầu thú, khai nhận hành vi giết chị Nguyễn Thị Hoan để cướp tài sản.
  • Ngày 29/10/2013, VKSND Tối cao khởi tố vụ án hình sự Giết người, cướp tài sản; khởi tố bị can với Chung về hai hành vi này.
  • Cuối tháng 10, bố của Chung là Lý Văn Chúc bị bắt khẩn cấp về hành vi đe dọa giết nhân chứng của vụ án.
  • Ngày 4/11/2013, ông Chấn được tạm đình chỉ thi hành án, trở về.
Nhóm phóng viên/Vne