Đưa hình ảnh phản cảm để câu view

Nhân danh phê phán rồi đăng tải tràn lan hình ảnh nghệ sĩ hở hang, ăn mặc thoáng, thậm chí so sánh, kích động để nghệ sĩ khoe thân - một khuynh hướng câu khách rẻ tiền đang gây tác hại cho hoạt động nghệ thuật, thị hiếu công chúng lẫn hoạt động truyền thông.

Trên số báo ngày 19-6, Pháp Luật TP.HCM đã có bài viết “Nghệ sĩ ăn mặc phản cảm: Phạt cả các bên liên quan” đề cập đến việc ngoài xử phạt nghệ sĩ, Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch (VH-TT&DL) sẽ đề xuất chế tài với đơn vị tổ chức biểu diễn, cơ quan quản lý văn hóa lẫn những cơ quan truyền thông phát tán hình ảnh phản cảm của nghệ sĩ. Đây thể hiện động thái bảo vệ nghệ sĩ từ phía cơ quan quản lý văn hóa, đồng thời cũng là sự cảnh báo với lề thói tác nghiệp thiếu lành mạnh của giới báo chí, truyền thông.
Giả phê phán để câu khách
Xét một góc độ nào đó, báo chí cũng là hàng hóa. Người bán nào cũng mong bán được hàng, vì thế họ sẽ không ngại dùng chiêu trò cốt chỉ để bán được báo. Hình ảnh, đời tư nghệ sĩ là một trong những lựa chọn ít tốn, dễ làm, hiệu quả cao để một số cơ quan truyền thông đặc biệt là các trang mạng sử dụng. Một số nghệ sĩ bất cẩn tạo ra hình ảnh hớ hênh hay tự tạo scandal, tự lăng xê trên mặt báo nhưng cũng không ít vụ việc báo chí đang soi mói, lợi dụng vào sự hớ hênh, sự cố trang phục của nghệ sĩ để đăng hình ảnh, bài viết dung tục nhằm câu view, kéo độc giả về mình.
Bị phạt vì trang phục phản cảm và đã thay đổi trang phục, Thu Minh vẫn bị truyền thông xoi mói. Ảnh chụp lại từ các trang mạng

Báo chí hại nghệ sĩ
Báo chí là lưỡi dao vô hình giết chết sự nghiệp và tinh thần làm việc của tôi khi họ không phải là những nhà mỹ học để nhận định về chuẩn mực ăn mặc của nghệ sĩ. Tất cả những hình ảnh lan truyền trên mạng không bao giờ ghi chú thích tôi mặc nó ở đâu, trong trường hợp nào. Tôi chưa bao giờ chọn một bộ trang phục dành cho nhạc dance, điện tử để biểu diễn khi hát nhạc truyền thống. Họ cố tình đặt hình ảnh chúng tôi sai hoàn cảnh để đẩy dư luận có suy nghĩ, đánh giá lệch lạc, nhầm lẫn về chúng tôi.
Nếu các tờ báo mạng không câu độc giả, câu view (lượt xem) thì họ đã không đăng hình ảnh nghệ sĩ với kiểu cách như vậy. Nếu các phóng viên ảnh có tâm với những nghệ sĩ, họ đã không canh những khoảnh khắc sơ suất trên sân khấu của chúng tôi như thế.
Tôi mừng khi Bộ VH-TT&DL đã có tiếng nói đến những tờ báo lấy chuyện bên lề sân khấu, sơ suất, sơ hở của nghệ làm đề tài chính. Báo chí có công rất nhiều trong vấn đề xã hội cũng như giúp đỡ tôi trong công việc nhưng báo chí nhất là báo mạng lại là thách thức ngoài nghề nghiệp của chúng tôi.
Ca sĩ THU MINH
Ví dụ trường hợp ca sĩ Thu Minh, ngay sau đêm nhạc Ngàn sao hội tụ (22-4) diễn ra, một số báo giấy lẫn báo mạng đã tràn ngập thông tin mô tả “Thu Minh đã ăn mặc rất hớ hênh để lộ vòng một “thả rông” trước mặt khán giả”; “Bộ trang phục quá thoáng mát cộng với những bước nhảy sôi động khiến vòng 1 của Thu Minh cứ lấp lói” hay hàng loạt tựa bài: Thu Minh sẽ bị cấm biểu diễn vì màn “bán nude” trong “Ngàn sao hội tụ”? Thu Minh lộ hàng trong chương trình Ngàn sao hội tụ, Thu Minh “lộ hàng” vì nhảy quá sung… Kèm theo các bài viết là đầy rẫy những hình ảnh “phản cảm” của Thu Minh được khai thác, có chủ tâm ở những góc độ phảm cảm nhất, dung tục nhất. Khi cơ quan quản lý văn hóa chưa phạt thì hàng loạt trang mạng đã cất công sưu tầm những bức ảnh hớ hênh, hậu trường dưới góc độ phản cảm của ca sĩ Thu Minh làm những chùm ảnh trên các trang mạng với những tựa: Thu Minh vẫn sexy… chờ xử phạt; Tiết mục… “lộ hàng” của Thu Minh sẽ bị xử phạt…

Sau khi cô đã nhận án phạt và đã sửa đổi cách mặc trang phục, Thu Minh lại tiếp tục bị soi mói. Các trang báo điện tử lại tiếp tục giật tựa và hình ảnh của cô theo kiểu: Thu Minh sexy trong giới hạn; Thu Minh mặc kín khuấy động sân khấu; Thu Minh kín đáo lạ thường trên sàn khiêu vũ; Showbiz Việt hô biến từ ngày Thu Minh bị phạt…
Bới móc chuyện cũ, so sánh kích động
Không ít lần làm việc chung với các trang mạng, báo mạng chúng tôi nhận được những lo lắng của đồng nghiệp: “Hôm nay chẳng có gì để giật tít, tít gì thật sốc”. Thông tin sốc, hình ảnh độc của nghệ sĩ đã là công thức chung lôi kéo người đọc ở các trang mạng, báo mạng. Những từ, cụm từ: Đọ, khoe, khủng, sốc, lộ hàng, choáng váng, hoảng hồn… được rất nhiều báo mạng sính dùng đặt tựa cho tin, bài, thuyết minh hình ảnh các nghệ sĩ.
Chạy theo cái “sốc” “giật” đó, khi hậu trường nghệ sĩ không có gì náo động, họ lại bới những chuyện cũ ra làm. Như sự cố mất nhẫn kim cương của ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng xảy ra từ năm 2003, tức cách đây gần 10 năm, bây giờ lại lôi ra viết bài, phỏng vấn tạo ra nghi vấn, tạo khẩu chiến giữa ca sĩ này và một nhà thiết kế.
Độc địa hơn họ kích động nghệ sĩ hơn thua nhau bằng những chùm ảnh mát mẻ so sánh: Ngọc Quyên, Ngọc trinh: Ai sexy hơn; Dò tên những “chân dài” đang lăm le truất ngôi Thanh Hằng. Người thực hiện chép ảnh từ một số trang mạng không liên quan nhau để so sánh giống và khác rồi tự đưa ra nhận xét về bộ ảnh kèm những lời miệt thị, dè bỉu hoặc lấy hình ảnh nghệ sĩ này để so sánh hạ bệ nghệ sĩ khác như: Mẫu teen có đôi chân dài hơn cả Thanh Hằng; Người mẫu Hà Anh sẽ… lật đổ Hồ Ngọc Hà; Emily Hồng Nhung hơn siêu mẫu Hà Anh toàn diện tuy mỏ không vẩu bằng đàn chị… Những ống kính phương tiện kỹ thuật hiện đại đã soi mói, tọc mạch trên cơ thể nghệ sĩ tới từng centimet để tìm kiếm từng vết nhăn, vết mỗ ở ngay chỗ sâu kín nhất.
Những tin bài, hình ảnh dạng này sẽ đánh vào sự tò mò của độc giả nhưng nó như con dao ba lưỡi, một lưỡi làm tổn thương nhận thức mỹ cảm đúng đắn và vun bồi cho nhu cầu hạ cấp của thị hiếu công chúng. Lưỡi thứ hai giết chết ý thức phục vụ nghệ thuật đúng đắn của nghệ sĩ, kích động cuộc đua chạy theo phục vụ thị hiếu tầm thường. Lưỡi thứ ba là tạo cuộc cạnh tranh không lành mạnh trong làng báo, đẩy tờ báo xa rời giá trị văn hóa xã hội.
Theo tinh thần Chỉ thị 65 của Bộ VH-TT&DL và Nghị định 75 sửa đổi, sắp tới cách thông tin khiếm nhã này sẽ bị xử lý. Mặt khác, bản thân các nghệ sĩ chân chính nên tự vệ trong khuôn khổ luật pháp, kiện những bài báo xâm phạm với đời tư, quyền hình ảnh và quyền nhân thân.
Tiêu điểm

Phê phán để... lôi kéo người xem!
Thực tế hiện nay có những phóng viên của các trang mạng, báo mạng lăng xê nghệ sĩ thái quá bất kể hình ảnh họ xuất hiện như thế nào. Không ít trang mạng tung lên rất nhiều những hình ảnh phản cảm của nghệ sĩ trong ăn mặc, biểu diễn. Nói là đăng những hình ảnh này để phê phán nhưng không hiểu có phê phán thật hay không. Bởi dường như các trang mạng đăng ảnh phản cảm nhưng chủ đích vẫn là lôi kéo người xem. Chính vì thế, Bộ VH-TT&DL mong muốn sự chung tay của các cơ quan truyền thông lẫn các cơ quan liên ngành để làm sao một mặt góp ý cho nghệ sĩ về trang phục biểu diễn, mặt khác xem xét lại thậm chí xử phạt những cơ quan truyền thông. Nếu tình trạng hình ảnh nghệ sĩ cứ xuất hiện phản cảm trên mạng không chỉ tác động đến nghệ sĩ mà có tác dụng ngược đến với giới trẻ - đối tượng thường xuyên xem báo mạng. Những hình ảnh đó sẽ dần dần tác động đến nhận thức của lớp trẻ.
Ông NGUYỄN ĐĂNG CHƯƠNG, Phó Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn - Bộ VH-TT&DL

QUỲNH TRANG