Người nặng nghĩa mười hai nàng

Cách kết hợp hương vị Việt và tố chất lịch lãm Thụy Sỹ
đã tạo ra dòng ẩm hảo hạng mới nhìn đã đắm đuối
          Một mẻ rượu phải ngâm ủ đến 5 năm mới đưa ra thị trường theo cách của Sơn và phải đáp ứng được hàng rào an toàn khắt khe của châu Âu cũng như Việt Nam. Đến đây, lại tò mò, Sơn là ai, một người như thế nào lại có đam mê da diết như thế?

Men nồng Sơn Tinh
Áp môi với mười hai nàng
          Sơn là người Thụy Sĩ, có tên gốc Maskus Madeja. Lần đầu đặt chân đến Việt Nam là ngày 17-3-1993. Trước thời gian đó mấy tháng, Maskus Madeja tình cờ đọc một bản tin Việt Nam dỡ bỏ lệnh cấm du lịch, anh đã mua ngay vé tàu hỏa đến Việt Nam qua cửa khẩu Hữu Nghị Quan (Lạng Sơn). Đêm đầu tiên đến xứ Việt, lạ lùng, chưa một lần đặt chân đến, nhưng anh đã bị thuyết phục bởi món rượu quê do một cụ già mời ở cạnh cửa khẩu. Cái mùi vị đó lạ lẫm, xao xuyến, lâng lâng…


          Từ Hữu Nghị Quan, Maskus Madeja trải dài bước chân của mình khắp ba miền đất Việt, đi hết các vùng, chỉ trừ xứ Cà Mau chưa ghé đến. Tới bất cứ địa danh nào, anh cũng phải nếm những loại rượu bản địa đặc sắc. Ở miền Trung, Maskus Madeja nếm những dòng rượu trắng, mạnh cháy lưỡi, nay sau mười mấy năm, tâm sự với tôi, anh vẫn còn nhớ vẻ cay xè của rượu quê vùng Thọ Lộc (Quảng Bình), cùng cái tên rượu sắc lẹm Kim Long (Quảng Trị), hay lâng chiêng cùng những mùi thơm nồng của bao loại ẩm vùng cao biên viễn.
Làm rượu bằng văn hóa, tinh tế

          Vốn là một nhà dân tộc học, Maskus Madeja nhìn các thức uống Việt theo cách riêng của mình. Và anh khám phá ra trong đó, không chỉ là dòng uống bình thường mà nó còn là chất để thuốc thang tinh thần nếu biết thưởng thức một cách tỉnh táo. Anh mê đắm với những vũ điệu khói sương của mùi Táo Mèo vùng Tây Bắc, với cái thơm đủ đầy của Nếp Cái Hoa Vàng, của thảo quả bên vách núi trắng sương…

          Những năm vừa mở cửa, người Việt có nhiều loại nước hoa quả thủ công, cuốn hút kỳ lạ, nhưng dòng chảy cứ trôi qua, nước ép của vải, của táo, của ổi…dần dần biến mất. Maskus Madeja muốn làm một điều gì đó khi đôi chân đã đến khắp các vùng miền gió bụi. Nhìn bao nông phu bán rất rẻ những mớ xoài mỗi ký chỉ 500 đồng, anh thấy xót xa và suy nghĩ rất nhiều lối ra cho bà con. Mùa hoa quả chín mọng, tư thương ép giá, không bán kịp toàn bộ ung thối. Maskus Madeja vốn là bậc thầy về lên men, anh muốn thu gom những thức quả miền nhiệt đới xứ Việt để chưng cất thành món uống hoa quả đặc trưng để tính đến hướng đi lâu bền.
Biểu tượng của bền vững

          Bằng con mắt của một người từng có truyền thống lên men ở Thụy Sỹ, Maskus Madeja nghĩ tại sao thức uống Cô Nhắc của người Nga lại được trọng thị và có bản quyền, những dòng lên men trứ danh khác cũng như thế thì người Việt cũng có quyền đặt dấu bản quyền của họ lên các thức uống một cách tinh tế và tự tin của mình.

          Nghĩ thế và Maskus Madeja bắt tay vào làm bằng tất cả trái tim thắm nồng tình yêu hương vị Việt. Thử nghiệm ban đầu của anh đưa đến 43 loại rượu để thết đãi bạn bè, phản hồi trở lại ai cũng thấy tuyệt vời. Từ những bữa mời khách khứa trong nhà, rồi nảy sinh ý tưởng vì sao không có quán ngon để đón thực khách cùng những món Việt. Maskus Madeja bắt đầu chiều chuộng những người bạn và người lạ tìm đến, tất cả đều vui vẻ khi thưởng rượu qua cách Maskus Madeja lên men. Từ 43 loại, lắng nghe và “chỉnh lí” cùng với lí do cân bằng sinh thái, đến nay Maskus Madeja giữ lại 12 nàng đặc sản thức uống mềm mại đến kỳ lạ.
Duy nhất của rượu Việt được giải thế giới

          Có được mĩ vị tốt nhất, Maskus Madeja nghĩ đến làm sao để rượu Việt được thăng hoa, ngoài chất lượng, cần một mẫu mã duyên dáng. Những mẫu chai được bày vẽ, và kỳ công uốn nắn, rồi đặt mẫu độc quyền từ Đài Loan đưa về dưới nhãn hiệu Sơn Tinh. Chỉ nhìn dáng hình các mẫu chai, đã thấy thỏa lòng mong đợi cho dòng uống của thương hiệu Việt.

          Cái tên Sơn Tinh cũng là cách rất khác của Maskus Madeja. Nhiều đất nước có biểu tượng từ núi non. Núi thường được các dân tộc trên thế giới tôn sùng, coi là nơi ngự trị của thần thánh, là nguồn khởi tạo của thế giới như đỉnh Plympus ở Hy Lạp, Thái Sơn của Trung Quốc, Kailash ở Tây Tạng, núi Linh Thứu của Ấn Độ, Baekdu của Hàn Quốc, Việt Nam có linh núi Ba Vì....Đó là vật giao cảm giữa con người với thần linh, trời đất, là sợi dây của vô biên thiêng liêng. Trên núi có nước, nước của núi tưới tắm cho thảo quả xanh tươi, theo những dòng sông, khỏa mát cho bao ruộng nước để lúa nếp xanh tươi, con người dựa vào nước, dựa vào sản vật của nước, của thảo quả để lên men chất nồng cho cuộc sống sinh động. Người Việt xem núi Ba Vì là linh thiêng, nên Maskus Madeja lấy ba ngọn núi Ba Vì làm biểu tượng, chữ Sơn ra đời trong diễn dịch đó.
Rượu Việt bà con nhé, thưởng thức một cách lịch lãm nhé

          Chữ Tinh, có nghĩa là tinh thần của ngọn núi một sự tinh tế giản dị và nó hấp dẫn với câu đề của Sơn Tinh mà Maskus Madeja chiêm nghiệm: “Tương lai của truyền thống”. Theo Maskus Madeja, rất nhiều người Việt đã giàu lên, trong quá trình giàu có họ uống rượu nước ngoài những vài ngàn đô mỗi chai, nhưng nay nhiều người trong số họ lại muốn quay về thưởng thức món uống truyền thống Việt với một phong cách mới hơn và dòng của Sơn Tinh đáp ứng sự mong mỏi đó. Một sự tìm lại của tương lai truyền thống, tất cả gói gém trong năm từ kết tinh như hổ phách. Tinh thần của núi cũng là nơi có thảo quả tươi ngon của men nồng vị sống.

          Tấm danh thiếp mà Maskus Madeja đưa cho tôi còn viết: “Hiện đại là một tiến trình-truyền quá khứ qua tương lai-hơn là một trạng thái. Đó là một tư duy chấp nhận thay đổi, tôn trọng cái cá biệt của người khác, nhưng phóng đi từ ý thức rất rõ về mình, về cộng đồng lịch sử mình có”. Một cảm giác đau đáu về truyền thống, bức thiết và rõ ràng, cần mẫn và kỳ công, cầu kỳ nhưng không phức tạp, giản dị nhưng không tầm thương, quý phái và nền nã, yêu thương và gắn bó.
Sơn của chúng ta

          Chính vì thế mà năm 2011 khi Maskus Madeja gửi đi các sản phẩm của mình ở giải rượu vang và rượu mạnh quốc tế IWSC (Luân Đôn), Sơn tinh đã vượt được thử thách của 250 giám khảo tinh tế nhất thế giới về rượu và đạt giải bạc xuất sắc, đó là lần đầu tiên rượu Việt mang đẳng cấp hảo hạng, sánh vai với những tên tuổi trứ danh khác có hàng trăm năm định hình. Giám khảo đã đánh giá: “Một hương vị giàu có với chất cay nồng nàn đẹp kỳ lạ, đặc biệt với chút vị gừng tạo cảm giác ngon đầy kích thích khám phá nơi vòm miệng mà cân bằng hoàn hảo với hậu vị ngọt ngào. Sự quyến rũ tuyệt vời!”. Rồi năm 2012 sản phẩm của Sơn Tinh lại được 3 giải vàng của Áo.

          Sơn Tinh với Maskus Madeja, anh nói hoàn toàn do của bàn tay Việt, anh nhận về mình là chất men xúc tác để cất cánh thức uống kỳ lạ đến tuyệt vời ở Việt Nam. Từ khâu tìm kiếm thảo quả, đến khâu ủ rượu, và cách thức cho rượu ngủ độc đáo có một không hai đều do bàn tay người Việt, anh là người lên men để nối dài dòng chảy. Chính vì thế mà anh chọn cách ở lại Việt Nam và lập gia đình với một người con gái Việt và đăt cho mình một cái tên thuần Việt là Sơn bởi tình yêu thương, trọng thị.
Cách thử truyền thống,
không chỉ là trách nhiệm mà còn là đam mê của Sơn

          Sơn cật lực với các dự án “Tương lai của truyền thống” để bảo đảm Sơn Tinh được bền vững trong tiến trình hiện đại. Anh đi khắp vùng Tây Bắc, hay bất cứ đâu có thảo quả ngon, đẹp để hướng dẫn bà con cách thu hoạch và bán lại cho mình với giá cả tốt nhất, có lợi nhất đối với người dân vùng cao. Anh cũng tìm cách, trồng mới các vùng nguyên liệu hoa quả theo một quy trình Thụy Sĩ, nhằm cung cấp cho Sơn Tinh được nếp sống bền vững và người dân thoát được nghèo một cách ý nghĩa.

          Hiện nay, sẽ chia tâm huyết với Sơn có hơn 300 người làm cùng làm việc, tạo nên các dòng rượu Sơn Tinh thượng hạng với một tình yêu gắn bó, về một sự tự hào có thật của dòng ẩm Việt. Tôi, ngồi với Sơn cả một ngày của bãng lảng Hồ Tây mới thấm, trong cốt cách của Sơn là sự hòa trộn cách sống làm việc chỉnh chu của dòng chảy Thụy Sỹ và cái cuốn hút mẫn tiệp của chắt lọc đời sống Việt của con người này.

          Cái tâm đó đang thật sự thắp sáng lên “Tương lai của truyền thống” đối với dòng ẩm đương đại Việt Nam.

(Còn nữa)

Cu Làng Cát

Popular posts from this blog

Những tên làng kỳ lạ nhất VN