Rừng cổ bên bờ biển Đông

Người dân Quảng Bình xôn xao với việc tại thôn Thanh Bình, Xuân Kiều xã Quảng Xuân, huyện Quảng Trạch sở hữu khu rừng trâm bầu cổ hơn 120ha trên cát. Người làng đã thuỷ chung với khu rừng gần 500 năm trước từ ngày lập làng. Họ giữ rừng trâm bầu qua từng năm tháng rồi xuyên thế kỷ để chắn nạn cát bay, cát nhảy chiếm mất đất làng. Gần năm trăm năm lập làng là gần năm trăm năm người làng góp lúa nuôi đội giữ rừng của làng để bảo vệ toàn dân. Vụ này Cu Làng Cát đã viết phóng sự đăng báo và dân làng được UBND tỉnh tặng bằng khen việc này.
Bát ngát xanh trong một góc rừng trâm bầu cổ bên bờ biển gầm gào sóng lớn.

Không ai biết rừng trâm bầu bao nhiêu tuổi nhưng nó được giữ gìn đến gần 500 năm.
Để tồn tại trên cát trắng, rừng trâm bầu phải thích nghi với cuộc sống khắc nghiệt.
Người làng lấy hạt trâm bầu làm thuốc chữa bệnh giun rất hiệu nghiệm.
Có những gốc trâm bầu đến ba người ôm.
Trong rừng trâm bầu là vương quốc của các loài chim như sáo, chào mào, cu gáy, ưng…và vô số loài bò sát lưỡng cư.
Hình thù đầy rêu phong của gốc trâm bầu. Các nhà khoa học Mỹ nói trâm bầu có chất Combretastatin khi được dùng chung với một số chất kháng ung thư khác như carboplatin, cisplatin, vinblastin, phối hợp xạ trị hoặc hóa trị, thuốc có thể tiêu diệt 95% tế bào ung thư.
Người dân ghi vào hương ước bảo vệ trâm bầu, không chặt phá mà chỉ lấy lá khô về đun nấu.

Gần năm trăm nay người làng góp lúa nuôi 11 thành viên giữ rừng trâm bầu. Hiện tại mỗi năm mỗi khẩu góp 3 kg lúa để giúp đội giữ rừng.
Dưới tán trâm bầu là quần thể sâm Mã Lai mà người làng gọi là cây bách bệnh có tác dụng chữa yếu sinh lý nam rất tốt.
Ngõ làng ra biển ken dày trâm bầu. Năm 2000, nhóm nghiên cứu của Đại học Toyama (Japan) cùng với GS. Trần kim Quy, Đại học Khoa học tự nhiên TP.HCM đã tìm ra 7 chất có cấu trúc saponin triterpene dạng cycloartan từ lá trâm bầu có tác dụng ức chế độc tính chủng tế bào ung thư 26L5.
Bên cạnh kháng ung thư, nhóm nghiên cứu cũng đã thành công trong việc phân lập và xác định được cấu trúc của hơn 30 chất trong dịch chiết Metanol của lá và hạt trâm bầu có tác dụng chống lại các tác nhân gây tổn thương cho các tế bào gan.
Nước từ lá cây trâm bầu uống vào có tác dụng lợi mật, lợi tiểu.
Ông Nguyễn Duy Lương, chuyên gia của tổ chức bảo tồn động vật và thực vật quốc tế FFI nói khu rừng trâm bầu trên là độc nhất vô nhị về tính thuần chủng trên cát ven biển, cần bảo tồn nguyên trạng.
Tại các mùa khô kiệt, nước từ rú cát của rừng trâm bầu vẫn chảy mạnh ra đồng, làng không hề hết nước và dân các làng kế bên đều đến xin nước về dùng mỗi mùa hạn.
Cu Làng Cát