Thứ Hai, ngày 23 tháng 4 năm 2012

Vụ thủy điện Sông Tranh 2: Nên phát ngôn đúng kỹ thuật!

Theo Vietnamnet, sáng 18/4 đoàn công tác của tỉnh ủy, quốc hội, HĐND, UBND tỉnh Quảng Nam cùng các ngành chức năng đã có chuyến tổng kiểm tra sự cố chảy nước tại hồ chứa nước thủy điện Sông Tranh 2.



Khi trả lời các câu hỏi của đoàn công tác, ông Trần Văn Hải, giám đốc Ban Quản lý Dự án Thủy điện 3, chủ đầu tư thủy điện Sông Tranh 2 đã có những phát ngôn chưa đúng kỹ thuật, không rõ ràng và nhất quán.

Bí thư tỉnh ủy Nguyễn Đức Hải từ thân đập trở ra đã lắc đầu bảo: nước vẫn còn chảy trong thân đập.

Còn ông Trần Văn Hải lại nói đến thời điểm này mực nước hồ chứa đã hạ thấp dưới cao trình 140 (?) nên việc thấm chảy nước đã tạm thời chấm dứt. Tất cả các điểm thấm nước đã được thu gom trong thân đập. Lượng rò rỉ qua thân đập vẫn đang ở mức 75 l/s, gấp 5 lần cho phép.


Thấm nước tại thủy điện Sông Tranh 2

Xin hỏi tại sao lại mâu thuẫn, không nhất quán như vậy.

Ông Trần Văn Hải (Giám đốc Ban QLTĐ 3) nói rằng hàng loạt đập thủy điện, đập nào cũng thấm và đập bê tông đầm lăn lại càng thấm. Độ thấm của đập Sông Tranh 2 thuộc vào loại trung bình.

Điều này xin đề nghị ông Hải nói chính xác và đúng kỹ thuật vì EVN chưa có tổng kết và phân loại các đập của EVN quản lý, cái nào là thấm nhiều, cái nào là thấm ít và Sông Tranh 2 vào loại thấm trung bình.

Các đập bê tông do ngành NN&PTNT quản lý hầu như không thấm, ví dụ: đập Định Bình (bê tông đầm lăn), đập Tân Giang, đập sông Lòng Sông (bê tông truyền thống) không hề có nước thấm, trong hành lang không có nước, mặt đập hạ lưu khô rang.

Nói rằng đập bê tông đầm lăn lại càng thấm là sai vì khi thiết kế, các kỹ sư thiết kế bao giờ cũng xác định cấp phối bê tông thân đập để bê tông đạt được các yêu cầu về cường độ chịu nén, cường độ chịu kéo và hệ số thấm bất kể đó là bê tông đầm lăn hay bê tông truyền thống. Trước khi thi công phải tổ chức thí nghiệm cấp phối để chọn cấp phối tối ưu và phải đảm bảo các chỉ tiêu thiết kế đã đề ra.

Thông thường với bê tông đập trọng lực (kể cả bê tông đầm lăn và bê tông truyền thống) được thiết kế cấp phối để bê tông đạt được mác chống thấm W, hệ số thấm kt, kết quả một số thí nghiệm của Viện KHTL Việt Nam cho thấy với RCC ở tuổi 90 ngày, mác chống thấm là 2, hệ số thấm kt = 10-8 cm/s, với hệ số thấm nhỏ như vậy thì phải mấy chục năm đến hàng trăm năm sau khi tích nước trong hồ mới có thể hình thành đường bão hòa trong thân đập và không bao giờ đường bão hòa chạy ra mái hạ lưu đập.

Việc hồ sông Tranh 2 mới tích nước được 3 tháng mà đập đã thấm với lưu lượng lớn như vậy tức là không tuân theo quy luật thấm của đập.

Nếu đánh giá 7% nước thấm qua bê tông, còn lại là thấm qua khe nhiệt dựa trên cơ sở nào? Thiết kế nào lại cho phép thấm qua khe nhiệt. Nên nhớ rằng khe nhiệt (thực tế hay dùng trong kỹ thuật thủy lợi, thủy điện gọi là khe co giãn) không bao giờ cho nước chảy qua vì phía thượng lưu các khe đã có 1 đến 2 vật chắn nước bằng đồng hoặc PVC được thi công lắp đặt rất kỹ, kiểm tra rất khắt khe để đảm bảo hoàn toàn kín nước.

Một lần nữa ông Hải cho rằng nguyên nhân thấm là do hệ thống thu gom nước chưa hoạt động tốt là hoàn toàn sai.

Vụ việc Sông Tranh 2 không phải chỉ có chủ đầu tư lo lắng mà cả nước lo lắng, nếu hiểm họa xảy ra thì không có gì có thể bù lại cho sự mất mát to lớn này, bởi vậy ở thủy điện sông Tranh 2 cần có sự minh bạch rõ ràng, chính xác khi xác định nguyên nhân thấm.
Hoàng Xuân Hồng - Trưởng Ban KHCN/Báo Đất Việt